کتاب حسابداری تسعیر ارز به زبان ساده و آموزش آن با نرم افزارهای حسابداری

سلام من سید مصطفی هاشمی هستم، مدیر و موسس سایت کاناز اسپید. این بار یک آموزش کاربردی و متفاوت ...

آموزش حسابداری حقوق و دستمزد(مقدماتی)

فیلم آموزش‌حسابداری‌حقوق‌و‌دستمزد با اکسل(مقدماتی)  به زبان ساده و ...

فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست مالیات بر‌حقوق با نرم افزار و سامانه آنلاین

فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست مالیات بر‌حقوق با نرم افزار(با نسخه جدید نرم افزار ...

فیلم آموزش‌ حسابداری‌ حقوق‌ و‌ دستمزد با اکسل و نرم‌افزار‌ حسابداری(پیشرفته)

فیلم آموزش‌حسابداری‌حقوق‌و‌دستمزد با اکسل و نرم ...

نرم‌افزار تبدیل‌شماره‌موبایل‌به‌VCF کاناز

نرم افزار‌تبدیل‌اکسل‌به‌VCF کاناز (تبدیل اکسل‌به‌VCF) (نسخه 14) ...

فیلم آموزش ارسال معاملات فصلی مالیاتی با نرم افزار و سامانه آنلاین

فیلم آموزش تهیه و  ارسال‌معاملات فصلی مالیاتی با نرم افزار و سامانه آنلاین(نسخه ...

افزونه‌تبدیل‌تاریخ کاناز برای اکسل

  افزونه(Add-In) تبدیل تاریخ کاناز برای اکسل یکی دیگر از سری نرم افزارهای کاربردی سایت ...

دانلود نرم افزار متااستاک 11

   دانلود نرم افزار متااستاک 11( نرم افزار تحلیل تکنیکال بورس)  به همراه فیلم ...

نرم افزار حقوق و دستمزد کاناز

نرم افزار حقوق و دستمزد کاناز نسخه 12.8 (نسخه آنتوریوم)   به روزرسانی در تاریخ ...

فیلم آموزش‌تهیه و ارسال‌لیست‌بیمه با نرم افزار و سامانه آنلاین

 فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست‌بیمه با نرم‌افزار و سامانه آنلاین(کاملا کاربردی و ...

نرم افزار ارسال ایمیل انبوه(تبلیغاتی) کاناز

نرم افزار ارسال ایمیل انبوه(تبلیغاتی) کاناز (نسخه 3) به همراه فیلم آموزش نرم افزار به روز ...

نرم افزار ارسال مطلب اتوماتیک به کانال تلگرام(کاناز)

نرم افزار ارسال مطلب اتوماتیک و براساس زمانبندی به کانال تلگرام(کاناز)- نسخه 3 به همراه ...

نرم افزار حذف و اصلاح نیم فاصله از فایل ورد(WORD) کاناز

  نرم افزار حذف و اصلاح نیم فاصله از فایل ورد(WORD) نسخه 3  همراه با فیلم آموزش ...

نرم افزار استخراج ایمیل و موبایل ژالان(نسخه 2)

نرم افزار استخراج ایمیل و موبایل ژالان(نسخه 2)   به روز رسانی در تاریخ: 1395/09/05   ...

محصولات متنوع و کاربردی حسابداری

دیکشنری 20 هزار واژه‌ای حسابداری

دیکشنری آنلاین حسابداری و حسابرسی

آمار کاربران سایت

مقایسه حسابرسی اسلامی با حسابرسی مرسوم

حسابرسی اسلامی با حسابرسی مرسوم

چکیده:

حسابرسان در همه موارد ملزم به حفظ استقلال خود هستند. آنان نباید برای ارائه گزارش های اشتباه و گمراه کننده تحت تأثیر دیگران قرار گیرند.

"حسابرسی" در اسلام دارای تعریفی فراگیر بوده، عبارت از: محاسبه، کنترل و نظارت بر کار و اعمال فرد هم در رابطه با کار وی در زمان تهیه حساب ها و هم در ارتباط با کردار نیک وی است.

حسابرس پس از تکمیل کار، باید گزارش حسابرسی خود را ارائه دهد. گزارش حسابرسی باید صحیح باشد و نباید تخلفات و اعمال غیرقانونی را پنهان نماید.

موازین و رهنمودهای اخلاقی برای حسابرسان در غرب از سدۀ گذشته وضع شده، در حالی که در اسلام این گونه رهنمودها چهارده قرن قبل ارائه شده است.

مقدمه:

در این مطلب مدل های حسابداری مرسوم با مدل حسابرسی اسلامی مقایسه می شود. بارها از رسانه های جمعی داخلی و خارجی خبر ورشکستگی شرکت هایی را می شنویم که صورت های مالی آنها توسط مؤسسات حسابرسی بزرگ چندملیتی بررسی شده است. مقاله حاضر در پی یافتن پاسخ به این سؤال است که: آیا امکان دارد این شرکت ها در صورت بهره گیری از ارزش های والای اسلامی در آیین رفتار حرفه ای حسابرسان خود، از چنین معضلی رهایی یابند و کارهای خود را به نحو رضایت بخشی به انجام برسانند؟

سیستم های حسابرسی مرسوم

الف - تعریف

حسابرسی مرسوم می تواند به معنای رسیدگی دقیق و موشکافانه حسابرس (حسابرسان) نسبت به صورت های مالی تهیه شده به وسیله اشخاص ثالث تعریف شود. در اکثر موارد، حسابرس همان حسابدار رسمی یا فردی است که توسط هیأت تشخیص صلاحیت برای انجام وظیفه حسابرسی مجاز شناخته شده است. در بخش پیشینه تحقیق، این وظایف تحت عناوینی مانند حسابرسی مستقل یا تضمین دهی مورد اشاره قرار می گیرد و در مقاله حاضر نیز این واژه ها معادل هم استفاده شده است.

ب - اهداف

حسابرسی برای قادر ساختن حسابرسان به ارائه اظهارنظر در رابطه با صورت های مالی به صاحبان واحد تجاری و سایر افراد ذینفع انجام می شود. حسابرسی اساساً به دنبال تبیین این موضوع است که آیا صورت های مالی، تصویر درست و منصفانه ای درباره وضعیت و عملکرد مالی واحد تجاری نشان می دهد یا خیر. به طور خلاصه، هدف اصلی حسابرسی مرسوم ارتقای سطح مقبولیت مجموعه صورت های مالی منتشره در بین افرادی است که صورت های مالی برای مقاصد آنها منتشر شده است.

تاریخچه اولیه حسابرسی در اسلام

طبق نظریه عطیه، (1998) دانش حسابداری با همه شاخه های گوناگونش از تمدن اسلامی نشأت گرفته است. این مورد شامل حسابداری ملی و بودجه ریزی، حسابداری فعالیت های تجاری و حسابداری مالیات ها از جمله زکات و سایر اشکال خراج و همچنین سیستم نظارت و کنترل حساب هاست که امروزه اصطلاحاً به آن حسابرسی گفته می شود.

حکومت اسلامی در سال 622 میلادی تأسیس گردید و زکات در سال 623 میلادی بر مسلمانان واجب شد. وضع زکات، تأسیس دیوان (نهادی که حساب زکات را نگهداری می کند) و تهیه سوابق، ثبت ها و گزارش های حسابداری را ضروری می ساخت. این ثبت ها در طول حکومت عباسیان بین سال های 750 تا 847 (م) که طی آن هفت تخصص حسابداری به رسمیت شناخته شد در عمل به اجرا درآمد. حسابرسی (بررسی دفاتر) نقش بسیار مهمی در حکومت اسلامی ایفا می کرد و به عنوان یکی از ارکان تخصصی حسابداری محسوب می شد. همان گونه که توسط الکالکشندی (1913) نقل شده و زید (2000) نیز به آن اشاره کرده، مسئولیت بررسی کننده حسابرس عبارت بود از کنترل آنچه که در دفاتر نگاشته شده بود. رئیس دیوان، مسئولیت انتصاب افراد برای بررسی دفاتر را به عهده داشت.

شخصی که به این سمت منصوب می شد باید مسلط به زبان (عربی)، حافظ قرآن، باهوش و زیرک و امین می بود و از خصومت و پیش داوری پرهیز می کرد. زمانی که بررسی کننده نسبت به محتوای دفاتر مورد بررسی متقاعد می شد، باید آنها را به نشانه پذیرش رسمی خویش، امضاء می کرد.

و - مسئولیت حسابرسان

طبق نظر فقهای اسلامی، حسابرس در قبال هرگونه وقایع ناگوار که در طی مدت حسابرسی وی اتفاق می افتد مسئولیت دارد، مگر اینکه چنین وقایعی ناشی از اعمال عمدی کارکنان وی باشد. براساس نظر فقها، حسابرس به عنوان نماینده مالکان است که وظایف مشخصی را به نیابت از آنها انجام می دهد. حسابرسان موظفند زیان های وارده به مالکان یا اشخاص دیگر را که از سهل انگاری در انجام وظایف ایشان روی می دهد، جبران کنند. همچنین مالکان حق دارند در صورت لزوم به خدمات حسابرسان خاتمه دهند.

نتیجه گیری

مسلمانان باید در کنار اعتقاد و توحید (یگانگی خداوند تبارک و تعالی)، به شریعت اسلامی عمل و از اصول اخلاقی پیروی کنند. برای هر مسلمانی که از "قرآن و سنت پیامبر" پیروی می کند، تمام اعمال عبادت است. بر این اساس، فعالیت های اقتصادی و تجاری و خدمات مربوط از قبیل حسابرسی نیز نوعی عبادت است، البته به شرطی که حسابرس، اصولی را رعایت کند که از قرآن و سنت پیامبر نشأت گرفته است. این موضوع در فقه، تحت عنوان "معامله" یاد شده که یکی از شاخه های علم فقه و دربرگیرنده شرایط انجام معاملات است. از بخش های قبل آشکار می شود که به طور کلی حسابرسی نقش مهمی در امور تجاری و زندگی انسان ایفا می کند. نارسایی های سیستم حسابرسی مرسوم، همان گونه که قبلاً در این مقاله توضیح داده شد، ایجاب می کند که به دنبال یک سیستم جایگزین مبتنی بر مدل اسلامی برای نقاط ضعف روش های حسابرسی مرسوم در زمینه آموزش حسابرسان باشیم. پیشنهاد می شود سیستم جایگزین مبتنی بر مدل اسلامی که بر سه نظارت یا سرپرستی استوار است به عنوان بخشی از آموزش حسابرسان آینده استفاده شود. امید می رود این رویکرد آموزش نسل آینده حسابرسان بتواند برخی از نقاط ضعف سیستم حسابرسی متداول را که قبلاً بحث شد، اصلاح نماید. در پایان، خلاصه مقایسه مدل های حسابرسی متداول با مدل حسابرسی اسلامی ارائه می شود.

مقایسه دو سیستم حسابرسی مرسوم با حسابرسی اسلامی

ابعاد

سیستم مرسوم

سیستم اسلامی

1- تعریف

رسیدگی موشکافانه توسط افراد تأیید شده (حسابرس) در رابطه با صورت های مالی تهیه شده به وسیله اشخاص ثالث.

محاسبه، کنترل و نظارت بر کار و اعمال افراد به منظور حصول اطمینان از کامل بودن و صحت آنها در پیشگاه خداوند.

2- هدف

قادر ساختن حسابرس در خصوص اظهارنظر نسبت به ارائه تصویر درست و منصفانه توسط صورت های مالی.

گواهی و اعتباردهی در مورد وضعیت پروژه های در جریان، اصلاح اشتباه ها و جزای اعمال نیک و بد.

3- اهمیت

ایفای وظیفه مهم در امور تجاری از طریق کاهش هزینه های فرایند انعقاد قراردادها و نظارت بر عملکرد مدیریت.

تأکید بر سه سطح نظارت:

اول: حس ترس از محاسبه بازخواست خداوند در حسابرسان.

دوم: اطمینان از کامل بودن و صحت سوابق و ثبت ها.

سوم: تأیید ارزش دارایی ها توسط اشخاص ثالث (حسابرس).

4- شرایط

حسابرس باید در زمینه حسابداری، قانون شرکت ها و مدیریت واحدهای تجاری، تجربه و آشنایی کافی داشته باشد. همچنین وی قبل از اینکه خدمات حسابرسی ارائه دهد باید توسط وزیر دارایی مورد تأیید قرار گیرد.

مدل اسلامی برای پذیرش سیستم حسابرسی مناسب تا زمانی که عملکرد آن با تعالیم مذهبی مغایر نباشد، هیچ گونه محدودیتی قائل نیست.

5- ویژگی های حسابرسان

(1) آموزش و مهارت

(2) استقلال

(3) ویژگی های عمومی

(1) اخلاق نیک و پایبندی به اصول اخلاقی

(2) دانش و مهارت

(3) ویژگی های عمومی مثل امانت داری، صداقت و بردباری

(4) ارجح دانستن منافع عمومی بر منافع شخصی

6- نقاط ضعف

بسیاری از شرکت ها و بانک ها که اخیراً در کشورهای غربی ورشکست شده و یا در حال ورشکستگی می باشند.

مدل اسلامی با رویکرد نظارت سه مرحله ای می تواند برخی از نقاط ضعف شناسایی شده در مدل های مرسوم را حذف (اصلاح) کند.

 برگرفته از کتاب حسابداری اسلامی انتشارات ترمه

23 آذر 1396 نویسنده: سید‌مصطفی‌هاشمی 0
ارسال نظر

مجوز سایت از وزارت ارشاد

logo-samandehi
تماس با سید مصطفی هاشمی

کتاب حسابداری تسعیر ارز به زبان ساده

ضمانت 7 روز آموزش حسابداری

ارتباط از طریق واتساپ

کاناز اسپید

فیلم‌های آموزشی ما در آپارات

کانال کاناز اسپید در آپارات