مفهوم هزینه‌های سربار در حسابداری صنعتی

در حسابداری صنعتی هزينه ها را مى توان به دودسته شامل هزينه هاى مستقيم و هزينه هاى غيرمستقيم طبقه بندى نمود. البته بايد توجه داشت كه اين نحوه طبق هبندى، مانع از طبقه بندى هزينه هابه ثابت، متغير ونيمه متغير نخواهد شد.

هزينه هاى غيرمستقيم عبارت از هزينه هائى است كه بطورمستقيم درساخت محصول به مصرف نمى رسند و نمى توان آنها را به يك محصول ، يك مرحله از توليد و يا يك سفارش خاصي ارتباط داد ونيز بعضى از هزينه هاى مستقيم كه سرشكن كردن آنها به محصولى معين ، مرحله‌اى از توليد و يا سفارشى خاص مقرون به صرفه نباشد. البته بايد توجه داشت، كه اگر هزينه اى به صورت مستقيم به محصول سرشكن گردد،تمام آن هزينه سهم آن محصول خواهد بود. به عبارت ديگر، هيچ سهمى از آن هزينه به محصولات يا مراحل ديگر تعلق نمى گيرد. ولى اگر هزينه اى به طور غيرمستقيم (ازطريق تسهيم هزينه هاى سربار) سرشكن گردد، به صورت يكنواخت به تمام محصولات سرشكن خواهد شد.

به عنوان مثال، بعضى ازهزينه هائى كه با محصولات ارتباط مستقيم ندارند. عبارتنداز:

هزينه بيمه هاى اجتماعى سهم كارفرما، هزینه حقوق دستمزد مسئول انبار، هزينه بيمه ساختمان و تاسيسات كارخانه ، هزينه بيمه بيكارى ، هزينه استهلاك ماشين آلات كارخانه ، هزينه استهلاك يا اجاره ساختمان كارخانه و هزينه برق مصرفى وبرق صنعتى كارخانه نيزدرگروه هزينه هاى سربارطبقه بندى مى شوند. بعضى از هزينه هاى مستقيم هم به علت ناچيز بودن مبلغ و مقرون به صرفه نبودن تسهيم در گروه هزينه هاى سربار طبقه بندى مى شوند كه به عنوان مثال از چسب ، ميخ ، نخ و پيچ ومهره مى توان نام برد.

بهاى تمام شده محصول از سه عامل تشكيل مى شود كه سربار ساخت يكى ازآن عوامل است به همين جهت بايد مانند مواد اوليه و دستمزد مستقيم، شناسائى و كنترل شود.

سرباراز هزينه هاى غيرمستقيم مختلف تشكيل مى گردد. بنابراين ابتدا هزينه هاى سربارشناسائى شوند. اين عمل به دوصورت انجام مى پذيرد:

الف: شناسائى قبل از انجام هزينه :در اكثر موسسات توليدى قبل از شروع هردوره مالى هزينه هارا پيش بينى يا برآورد مى نمايند. اين پيش بينى موجب مى شود كه قبل از اقدام به توليد، بهاى تمام شده محصولاتى كه درآينده ساخته مى شوند تاحدودى مشخص گردد.

ب: شناسائى بعدازانجام هزينه : اين عمل درطول دوره و يا درپايان دوره مالى پس از اينكه هزينه به مصرف رسيد انجام مى شود. كه به آن شناسائى هزينه هاى واقعى مى گويند.