شرح ماده 63 ق.م.م به زبان ساده

در این مطلب قصد دارم ماده 63 قانون مالیات های مستقیم را به زبان ساده شرح دهم. در ابتدا لازم است که متن ماده 63 قانون مالیات های مستقیم را مرور کنیم:
ماده 63 ق.م.م: نقل و انتقال قطعی املاکی که به صورتی غیر از عقد بیع انجام می شود به استثنای نقل و انتقال بلاعوض که طبق مقررات مربوط مشمول مالیات است مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی املاک برابر مقررات این فصل خواهد بود و چنانچه عوضین، هردو ملک باشند هریک از متعاملین به ترتیب فوق مالیات نقل و انتقال قطعی مربوط به ملک واگذاری خود را پرداخت خواهند نمود.

 

خوب حالا شرح ماده فوق را بیان می کنم.
منظور از نقل و انتقال قطعی املاک به صورتی غیر از عقد بیع، عقودی از قبیل صلح، هبه و معاوضه می باشد(عقد بیع یعنی معامله ای که فروشنده ملک در قبال فروش ملک خود وجه نقد یا امثال آن دریافت کند یا به زبان ساده تر خرید و فروش ملک انجام شود). اگر صلح و هبه به صورت معوض باشد یعنی در قبال در اختیار قراردادن ملک مال دیگری را دریافت کند، انتقال دهنده ملک مطابق ماده 59 ق.م.م مشمول مالیات است و اگر به صورت بلاعوض باشد (یعنی انتقال دهنده ملک مالی را دریافت نکند) انتقال گیرنده مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی(ماده 119 ق.م.م) خواهد بود. اگر در اسناد صلح و هبه اموال بی ارزشی مانند یک سیر نبات یا یک سیر نمک و امثال آن قید شود به عنوان عوض تلقی نمی شود و بلاعوض تلقی خواهد شد و بنابراین مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی است. دقت کنید وفق ماده 63 ق.م.م اگر عوض یا دارایی که هریک از طرفین معامله به دیگری واگذار می کند ملک باشد، هریک از طرف های معامله مشمول مالیات بر درآمد ملک خواهند بود.

عقد صلح چیست؟
صلح در لغت به معنای آشتی، دوستی، توافق و سازش آمده و در اصطلاح حقوقی به معنای تراضی، تسالم و توافق بر امری اعم از تملیک عین یا منفعت یا اسقاط دین یا حق است. عقد صلح در بیشتر مواقع با هدف پیشگیری از توسعه اختلاف و نزاع در امور یا رفع نزاع و اختلاف پیش‌آمده استفاده می‌شود.

هبه چیست؟
هبه عقدی است كه به موجب آن یك نفر مالی را به رایگان به شخص دیگری تملیك می‌كند؛ به عبارت دیگر او مال خود را به طور مجانی به ملكیت دیگری در می‌آورد. مثلا وقتی که پدری خانه ای به فرزند خود می بخشد یا به زبان عامیانه به اسم فرزند خود می کند یا مثلا همسر و ... این نوع معامله از نوع هبه است. چون صاحب ملک تمام یا بخشی از ملک خود را به نام دیگری می کند بدون آنکه دارایی دریافت کند. در اینصورت فرد انتقال گیرنده یا به عبارت دیگر همان فردی که ملک به نام او شده مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی است و مطابق مقررات ماده 119 ق.م.م باید مالیات این انتقال را پرداخت کند.

از مفاد شرح فوق درمیابیم اگر در عقودی غیر از بیع، ملک در مقابل دارایی دیگری مبادله شود، انتقال دهنده مشمول مالیات ماده 59 ق.م.م است
و اگر در قبال انتقال ملک دارایی دیگری مبادله نشود انتقال گیرنده مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی ماده 119 ق.م.م خواهد بود.