تاثیر هوش مصنوعی بر آینده حسابداری

هوش مصنوعی (AI) یک بخش واقعی و شایع از زندگی روزمره‌ی ما و به ویژه برای بسیاری از ما در صنعت حسابداری می‌شود. هوش مصنوعی (AI) پتانسیل بسیار زیادی دارد و می‌تواند جایگزین بسیاری از کارهای دستی شود و بدین ترتیب، زمان انسان‌ها آزاد می‌شود و می‌توانند در اموری همچون نوآوری و خلاقیت مشارکت کنند. 

این اندیشه که «ربات‌ها می‌آیند تا کارهای ما را انجام دهند»، از واقعیت این فناوری‌ها بر می‌خیزد. بدین معنا که حسابداری هم تغییر خواهد کرد. 

سؤال خاموش این است که هوش مصنوعی چگونه حسابداری را تغییر می‌دهد، نوآوری AI چطور مشاغل حسابداری را عوض می‌کند و این‌که حسابداران چه باید بکنند تا بتوانند در این انقلاب دیجیتال دوام آورند. 

هوش مصنوعی (AI) در حسابداری چیست؟

هوش مصنوعی (AI) در حسابداری، بیشتر مرتبط با داده و اتوماسیون است. فناوری‌ها و اپلیکیشن‌های مبتنی بر AI مانند یادگیری ماشین می‌توانند شیوه‌های جدید و بهتری را در خصوص تحلیل داده برای حسابداری ارائه کنند. 

هر چه فناوری بیشتر وارد حوزه‌های دفترداری، مالی و حسابداری شده است، داده‌ها بیشتر و بیشتر شده‌اند. دسترسی سریع و استفاده از این داده‌ها یک مزیت کلیدی است که به وسیله‌ی هوش مصنوعی می‌توان از آن بهره برد. 

علاوه بر کار و چانه‌زنی با داده‌ها، AI می‌تواند فرآیندهای حسابرسی و مالی را نیز بهبود بخشد. استفاده از ابزارهای فناوری که اطلاعات را سازمان‌دهی می‌کنند، باعث می‌شود تا هزاران واحد زمانی صرفه‌جویی شده و ریسک ناشی از خطاهای انسانی در این فرآیندهای مهم کاهش یابد. 

AI مشاغلی را برای حسابداری خلق می‌کند

تالار گفتگوی اقتصادی جهان (WEF) گزارش‌های متعددی را ارائه کرده و در آن‌ها اشاره کرده که AI به چه شکلی بر مشاغل جهان اثر خواهد گذاشت. در واقع، این تحلیل‌ها پیش‌بینی می‌کند که اتوماسیون منجر به ایجاد 58 میلیون شغل می‌شود که دو سوم از آن‌ها نیاز به مهارت‌های بسیار بالا دارند. 

این گزارشات، اقلیم فعلی تغییر را با زمان‌های مشابه در گذشته مقایسه کرده‌اند. به عنوان مثال، در روزهای اولیه‌ی پیدایش نرم‌افزارهای دفترداری، مشاغل حسابداری به شدت تغییر کرده‌اند. اینتوئیت که در سال 1983 ارائه شده و مایکروسافت اکسل که در سال 1985 به بازار عرضه شده است، آن‌چنان که هراس آن می‌رفته، باعث بیکاری افراد دفتردار و حسابدار نشده‌اند. 

در عوض، این حوزه ظرف مدت یک دهه تا حدود 75 درصد رشد کرده است. 

نتیجه‌ی محض این فناوری جدید در حسابداری و دفترداری، آن بوده که حسابداران و تحویلداران نیاز به مهارت‌های بیشتری برای انجام امور خود پیدا کرده‌اند. با ظهور هوش مصنوعی (AI) و اتوماسیون، این روند هم‌چنان ادامه خواهد یافت. 

مزایای AI برای حسابداری

مهم‌ترین مورد استفاده برای AI در حسابداری، انجام کارهای تکراری است. به عنوان مثال، سیستم‌های AI می‌توانند با کمترین خطای ممکن، اموری همچون کارهای زیر را به انجام رسانند:

•    ورود و تطبیق داده‌ها

•    تطبیق رسیدها

•    ایجاد و ارسال فاکتورها و صورت‌حساب‌ها

•    گزارشات هزینه

•    ردیابی تغییرات در قیمت‌ها

•    تطبیق حساب‌ها

•    مرتب‌سازی تراکنش‌ها

•    ثبت و گزارش‌دهی داده‌ها

AI بر پایه‌ی الگوریتم‌ها کار می‌کند که به مرور زمان و با وجود داده‌های بیشتر، بهتر و بهتر می‌شوند. علاوه بر بهبود مستمر، AI در معرض خطاهای انسانی هم قرار ندارد و می‌تواند به صورت شبانه‌روزی کار کند. 

سه مزیت اصلی که متخصصین در استفاده از AI بر می‌شمارند، عبارتند از:

1.    حسابداری پنهان: کارکرد پشت صحنه که باعث می‌شود تا زمان افراد حسابدار آزاد شده تا بتوانند به تصمیم‌گیری‌های استراتژیک بپردازند. 

2.    حسابرسی مستمر: حسابرسی، بدون نیاز به توقف کار و یا شکاف در منطق یا دقت. 

3.    دیدگاه فعال: مدیران و رهبران حسابداری می‌توانند دید لحظه‌ای نسبت به امور مالی خود داشته باشند. 

البته، CMAها، CPAها، CFOها/vCFOها و سایر متخصصین حسابداری ذی‌صلاح، پیش از این هم در تصمیمات استراتژیک مشارکت داشته‌اند. شاید دفترداران، گروهی باشند که بیش از دیگران نگران ظهور AI در این حوزه هستند. 

دفترداری با هوش مصنوعی

AI می‌تواند به بهترین شکل کارهای دستی را انجام داده و کارهای تکراری را به انجام رساند. با این حال، کارهای دفترداری زیادی در این حوزه، هم‌چنان وجود دارد. 

با این تفسیر، آیا AI جایگزین دفترداران می‌شود؟

مشاغلی که امروزه توسط دفترداران متوسط در شرکت‌ها انجام می‌شود، به نحوی با AI جایگزین خواهد شد. این بدان معنا نیست که دفترداران قابل جایگزینی هستند، بلکه بدان معنا است که مشاغل آن‌ها عوض می‌شود. ایجاد ورودی، جریان تأیید یا حتی خدمات حسابرسی و مالیاتی را می‌توان تا حدودی توسط «دفترداران» و بخشی از آن را توسط نرم‌افزارهای AI انجام داد. 

برای خودکارسازی دفترداری می‌توان از AI استفاده کرد. در راهکارهای AI از واژه‌ی «نگهبان مالی» برای این موضوع استفاده می‌شود. هدف آن است که منابع ناب در اختیار استارت‌آپ‌ها یا سایر مدل‌های کسب و کاری دیگر قرار گیرد. این امر می‌تواند به عنوان تدبیری برای صرفه‌جویی در هزینه‌ها مطرح شده و تعداد ساعتی که یک شرکت باید به دفترداران پرداخت کند را کم کند. هر چند این مثال، نمونه‌ای است که نشان می‌دهد که AI می‌تواند جایگزین دفترداران شود، اما این پایان ماجرا نیست. 

خدمات حسابداری مجازی و از جمله دفترداری AI، صرفاً یک تهدید نیست، بلکه به عنوان یک فرصت هم به حساب می‌آید. در واقع، بسیاری از شرکت‌های مالی و بنگاه‌های حسابداری جدید، پیش از این هم به نوعی از نرم‌افزارهای حسابداری AI استفاده کرده‌اند. 

نرم‌افزار حسابداری AI

از پلتفرم‌های مختلف حسابداری و دفترداری مانند کوئیک‌بوکس، اوراکل، فرش‌بوکس، زوهوبوکس و بسیاری از پلتفرم‌های دیگر، امروزه در بسیاری از شرکت‌ها با هر اندازه‌ای استفاده می‌شود. تقریباً در تمام این پلتفرم‌ها به نوعی از عنصر AI استفاده می‌شود. 

نرم‌افزارهای حسابداری امور حسابداری را تا حد بسیار زیادی ساده ساخته‌اند و کمک کرده‌اند تا افراد به صورت انتقادی فکر کرده، تصویری کامل از امور مالی شرکت کسب کرده و به صورت عمودی کار کنند تا به نتایج مورد نظر دست پیدا کنند. 

در AI از مدیریت و پردازش داده بهره برده می‌شود. این امور زمان بسیاری را از افراد می‌گیرد. AI به گونه‌ای عمل می‌کند که این کارها به شیوه‌ی صحیح انجام شوند. دستیاران و پلتفرم‌های AI می‌توانند مزایای رقابتی بسیاری را برای شرکت‌ها فراهم آورند و شرکت‌ها در آینده از این مزایا بهره‌ی فراوان خواهند برد. 

حسابداران آینده نیز باید از این فناوری‌ها بهره برند و باید یاد بگیرند که چگونه خود را وفق داده و از فرصت‌های ارائه‌شده استفاده برند. 

در این‌جا این نرم‌افزارهای مشهور حسابداری را مرور می‌کنیم. شرکت‌ها می‌توانند با استفاده از این نرم‌افزارها به نوعی از AI بهره برند و عملیات خود را بهبود بخشند. 

کوئیک‌بوکس (Quickbooks)

در کوئیک‌بوکس از AI به منظور خودکارسازی یا اتوماسیون بسیاری از امور پشت دفتر استفاده می‌شود که از آن جمله می‌توان به اموری همچون پیش‌بینی پول نفد،  تطبیق هوشمند و پرداخت حقوق و دستمزد اشاره کرد. 

اوراکل

اوراکل، پیش از این هم به صورت یک پلتفرم ابری در دسترس بوده و AI به وسیله‌ی یادگیری ماشین (ML) به آن اضافه شده تا بتوان منابع سازمانی را به شکل شایسته تخصیص داده و برنامه‌ریزی مالی انجام داد. 

فرش‌بوکس (FreshBooks)

فرش‌بوکس نیز یک سیستم ابری است که در آن از AI به منظور اتوماسیون حساب‌های پرداختنی و خودکارسازی مجموعه‌ای از فرآیندهای کسب و کار استفاده می‌شد. 

زوهو بوکس (Zoho Books)

زوهو بوکس نیز یکی از ابزارهای رده‌ی اول فناوری است که مجموعه‌ای از امور بانکداری، مدیریت موجودی، مدیریت فاکتورها، صورت‌حساب‌ها و سایر موارد مشابه دیگر را انجام می‌دهد.

در حالی که نرم‌افزارهای AI حسابداری می‌توانند بسیاری از امور مرتبط با دفترداری را انجام دهند، منصفانه آن است که بگوییم که AI تأثیر گسترده‌ای بر روی این صنعت به عنوان یک کل داشته است. 

اثر هوش مصنوعی بر حسابداری

محققین در سال 2018، اثرات روزافزون اپلیکیشن‌های AI بر روی توسعه‌ی صنعت حسابداری را بررسی نمودند. طی این بررسی‌ها مشخص شد که AI توان آن را دارد که مدل‌های توسعه‌ی سنتی را از بین برده و در عصر نوآوری برای صنعت حسابداری یکه‌تازی کند. 

از سال 2016 به بعد، چهار شرکت برتر دلویت اعلام کردند که از AI در امور مالیات، حسابداری و حسابرسی استفاده کرده‌اند. در واقع، شرکت‌های دولویت، KPMG، EY و PwC همگی از ابتکارات AI از حدود همان سال‌ها استفاده کرده‌اند. 

متخصصین مشهور یادگیری ماشین (ML) و هوش مصنوعی (AI) هم‌چنان به سمت تحول در امور مالی و فناوری با استفاده از فناوری روی آورده‌اند. در این مقاله‌ی خاص، محققین به نتایج زیر اشاره نموده‌اند:

«استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند مسائل و مشکلات مربوط به ناکارآمدی و ارزش افزوده‌ی پایین در حوزه‌ی حسابداری را حل کند. بدین ترتیب، حسابداران می‌توانند کارهای خلاقانه‌تری انجام داده و ارزش بیشتری برای برای شرکت‌های خود به ارمغان آورند.»

در یکی از تحقیقات انجام‌شده در سال 2020 با موضوع تحول حسابداری (https://www.mdpi.com/2071-1050/12/20/8669/pdf) فناوری‌های حسابداری جدیدی بر پایه‌ی فناوری‌های جدید شناسایی شده که از آن جمله می‌توان به هوش مصنوعی (AI)، کلان‌داده، ابر و بلاکچین اشاره نمود. در این تحقیق، استفاده از این فناوری‌ها برای انجام امور معمول حسابداری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و اشاره شده که تحول فناوری به چه شکلی در حال تحول است. 

محققین به این نتیجه رسیده‌اند که AI، اتوماسیون فرآیندها با استفاده از رباتیک (RPA) و یادگیری ماشین (ML) در کنار یکدیگر می‌توانند اطلاعات بیشتری را فراهم آورند. این اطلاعات بیشتر به رهبران کسب و کار کمک می‌کنند تا تصمیمات بهتری بگیرند. 

تمام بخش‌ها از شرکت‌های قدیمی حسابداری تا شرکت‌های فین‌تک نوآورانه می‌توانند فرصت‌هایی را در فناوری‌ها جستجو کنند. فارغ از جایگزینی تمامی مشاغل حسابداری یا ایجاد تهدید برای این صنعت، AI می‌تواند حسابداری را به سوی مسیری بهتر متحول سازد. 

ChatGPT چه تأثیری بر روی حسابداری خواهد داشت؟

ChatGPT (https://openai.com/blog/chatgpt) (متحول‌ساز پیش‌آموزش‌دیده‌ی مولّد) آخرین نوآوری AI است که تمام جهان درباره‌ی آن صحبت می‌کنند و منطقی هم هست. ChatGPT پتانسیل آن را دارد که شیوه‌ی کاری حسابداران را به طور کامل عوض کند. ببینم چگونه.

ChatGPT چیست؟ و چگونه کار می‌کند؟

ChatGPT می‌تواند میلیون‌ها قطعه از داده و اطلاعات را بررسی کند تا پاسخ‌های دقیق، جامع و مشروع برای سؤالات پیچیده ارائه کند. ChatGPT همان آلکسا یا ربات هوشمند سیری نیست که در حد متوسط کار می‌کنند، بلکه توانایی آن را دارد که پاسخ‌های طولانی برای مجموعه‌ی گسترده‌ای از سؤالات پیچیده فراهم آورد. 

از نظر حسابداران، این امر به معنای چیزهای متفاوت بسیار است. 

از همه مهم‌تر آن‌که ChatGPT می‌تواند شیوه‌ی مطالعه و کار شما را عوض کند. می‌تواند پاسخ‌هایی سریع برای سؤالات شما ارائه کرده و بسیاری از کارهای تکراری روزمره‌ی کاری شما را خودکارسازی کند. 

از یک سو، می‌توانید با اجتناب از خواندن مطالب غیرضروری در زمان خود صرفه‌جویی کنید. از سوی دیگر باعث می‌شود تا چیزهای بسیاری را نخوانید یا این‌که برای انجام امور خود بیش از حد بر AI تکیه کنید. 

به احتمال زیاد، این تغییرات فرآیندها و عادت‌های کاری شما را هم عوض می‌کنند. ChatGPT می‌تواند نکات کمکی و ساختارهای فرمولی زیادی هم در اختیار شما بگذارد که به شما کمک می‌کنند تا فرآیندهای خود را به جریان انداخته و به مشتریان بیشتری خدمت دهید. 

آینده‌ی حسابداری با ChatGPT

آینده‌ی حسابداری با ChatGPT هیجان‌انگیز، اما نامشخص است. 

به زودی می‌توانید از این پلتفرم برای پاسخ به سؤالات پیچیده‌ی مالی استفاده کنید. تیم‌هایی که از اعضای انسانی تشکیل می‌شوند، بر استراتژی‌های سطح بالا متمرکز خواهند شد. همچنین، این ابزار به یک ابزار ارزشمند برای افراد تبدیل می‌شود تا امور روزمره‌ی مربوط به مالیات‌ها و برنامه‌‌ریزی‌های مالی خود را با آن انجام دهند. 

فناوری AI به سرعت در حال ظهور است. شما به عنوان یک متخصص حسابداری وظیفه دارید تا در بالای روندها قرار گیرید و باید بدانید که نوآوری‌های جدید فناوری مثل ChatGPT می‌تواند بر مسیر شغلی شما تأثیر بگذارد. 

به عنوان یک CMA (حسابدار مدیریت دارای گواهینامه)

شرکت‌های حسابداری و بخش‌های مختلف حسابداری، واکنش‌های مختلفی نسبت به AI و پیشرفت‌های مشابه در فناوری از خود نشان داده‌اند. توصیه‌ی دلسوزانه‌ی من به شما آن است که برخی از تغییرات عمده‌ی ناگزیر در صنعت خود را در چند دهه‌ی آینده پذیرا باشید. 

بهترین شیوه برای آمادگی در مقابل AI و اتوماسیون حسابداری آن است که آماده باشید. 

هر چند که ابزارهای AI بر روی امور روزمره تأثیر می‌گذارند، اما همین تصویر بزرگ آن جایی است که حسابداران مدیریت دارای گواهینامه (CMAs) فرصت دارند تا با ایجاد تغییرات معنادار در یک سازمان یا شرکت بدرخشند. 

کنارآمدن با آینده‌ی حسابداری

در سال 2019، مؤسسه‌ی Sage یک تحقیق در مقیاس بزرگ بر روی افراد فعال در صنعت حسابداری انجام داد. 58 درصد از مخاطبین معتقد بودند که AI می‌تواند به شرکت‌های آن‌ها کمک کند تا در آینده بهتر عمل کنند. فناوری هوشمند می‌تواند کارآیی را بیشتر کرده و دیدگاه‌های غیرموازی پدید آورد. همین مسأله حسابداری روزمره را شکل خواهد داد و نقش حسابداران تغییر خواهد کرد. 

از نظر حسابدارانی که می‌خواهند از این شیوه یعنی آینده به کمک AI بهره‌برداری کنند، گزینه‌ی بهتری وجود ندارد، مگر آن‌که مهارت‌هایی فراتر از حسابداری نیز یاد بگیرند. به همین دلیل است که طرح حسابداری مدیریت دارای گواهینامه در سال‌های گذشته تا این اندازه رشد کرده و هم‌چنان نیز به عنوان راهی قدرتمند برای ایجاد تمایز مطرح است. 

هوش مصنوعی فرصتی برای متخصصین حسابداری است تا از این تغییرات بهره برده و در رأس کشتی بنشینند یا به بیان بهتر، در آب‌های جدید قدم بگذارند. 

آیا سؤالاتی در خصوص تحول AI در حسابداری یا تغییرات صنعت به واسطه‌ی آن دارید؟ این همان چیزی است که در ذهن بیشتر ما وجود دارد. 

سؤال خود را در این‌جا مطرح کنید. من یا یکی از اعضای جامعه‌ی CEA به شما پاسخ خواهیم داد. همه‌ی ما این‌جا هستیم تا کارهای بزرگی را انجام دهیم. باید بدانید که نقش AI در حوزه‌ی ما بسیار حیاتی است. 

با تمام این تفاسیر، ربات‌ها نمی‌آیند که کارهای ما را انجام دهند، بلکه اتوماسیون و هوش مصنوعی به ما کمک می‌کند تا این کارها را بهتر انجام دهیم و در نتیجه سایر افراد توقع بیشتری خواهند داشت که کارها را به نحو بهتر و کاملتر و در زمان کوتاهتری انجام دهیم.