فیلم آموزش ارسال لیست مالیات برحقوق بانرم افزار و سامانه آنلاین

فیلم‌آموزش تهیه و ارسال‌لیست‌مالیات‌بر‌قوق بانرم افزار(با نسخه ...

فیلم آموزش‌حسابداری‌حقوق‌و‌دستمزد با اکسل و نرم‌افزار‌حسابداری

فیلم آموزش‌حسابداری‌حقوق‌و‌دستمزد با اکسل و نرم افزار‌حسابداری(کاملا ...

نرم افزار تبدیل شماره موبایل به VCF کاناز

نرم افزار‌تبدیل‌اکسل‌به‌VCF کاناز (تبدیل اکسل‌به‌VCF) (نسخه ...

فیلم آموزش‌ارسال‌معاملات‌فصلی مالیاتی با نرم افزار و سامانه آنلاین

فیلم آموزش تهیه و  ارسال‌معاملات‌فصلی مالیاتی با نرم افزار و سامانه آنلاین(نسخه ...

افزونه‌تبدیل‌تاریخ کاناز برای اکسل

  افزونه(Add-In) تبدیل تاریخ کاناز برای اکسل یکی دیگر از سری نرم افزارهای کاربردی سایت ...

دانلود نرم افزار متااستاک 11

   دانلود نرم افزار متااستاک 11( نرم افزار تحلیل تکنیکال بورس)  به همراه فیلم ...

نرم افزارحقوق‌و‌دستمزد کاناز

نرم افزار‌حقوق‌و‌دستمزد کاناز نسخه 12.6 (نسخه آنتوریوم)   به روزرسانی ...

فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست بیمه با نرم افزار و سامانه آنلاین

 فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست بیمه با نرم افزار و سامانه آنلاین(کاملا کاربردی و عملی) به ...

نرم افزار ارسال ایمیل انبوه(تبلیغاتی) کاناز

نرم افزار ارسال ایمیل انبوه(تبلیغاتی) کاناز (نسخه 3) به همراه فیلم آموزش نرم افزار به روز ...

نرم افزار ارسال مطلب اتوماتیک به کانال تلگرام(کاناز)

نرم افزار ارسال مطلب اتوماتیک و براساس زمانبندی به کانال تلگرام(کاناز)- نسخه 3 به همراه ...

نرم افزار حذف و اصلاح نیم فاصله از فایل ورد(WORD) کاناز

  نرم افزار حذف و اصلاح نیم فاصله از فایل ورد(WORD) نسخه 3  همراه با فیلم آموزش ...

نرم افزار استخراج ایمیل و موبایل ژالان(نسخه 2)

نرم افزار استخراج ایمیل و موبایل ژالان(نسخه 2)   به روز رسانی در تاریخ: 1395/09/05   ...
دیکشنری آنلاین حسابداری و حسابرسی
کانال کاناز اسپید در آپارات

آسیب‌ شناسی اخذ مالیات بر ارزش افزوده از صنف طلا و جواهر

آسیب‌ شناسی اخذ مالیات بر ارزش افزوده از صنف طلا و جواهر

فعالان صنف طلا اظهار می‌دارند که بسیاری از گردش طلا و جواهر در کشور، مربوط به طلای دست دوم می‌شود که یک بار مالیات بر ارزش افزوده آن پرداخت شده است.

اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در سیستم مالی کشور با هدف شفاف سازی اقتصادی گسترش پایه مالیاتی و جلوگیری از فعالیت اقتصاد زیرزمینی تدوین گردید. ماهیت قانون مالیات بر ارزش افزوده در راستای شفاف سازی روابط تجارت بسیار مفید و اثربخش است به طوری که بسیاری از کشورها با اجرای این قانون به نتایج خوب و ارزنده ای دست یافته اند که صدالبته اجرای ناقص و غیر کارشناسی شده این قانون در کشور هم از سوی مودی و هم از سوی سازمان امور مالیاتی کشور ضمن به جا گذاشتن آثار سو اقتصادی و اجتماعی، موجب عدم نایل شدن به اهداف غایی این قانون خواهد گردید. در این خصوص با عنایت به مشکلات اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده خصوصا در ارتباط با فعالین صنف طلا و جواهر، این مقاله در پی آسیب شناسی این موضوع پرداخته و درنهایت پیشنهادات لازم جهت اجرای صحیح قانون ارائه می دهد. اجرای چند ساله قانون مالیات بر ارزش افزوده با انتقادات، مخالفت ها و مقاومت هایی مواجه بوده است از جمله اینکه برخی اصناف کشور با توجیه خاص بودن کالا یا خدمتی که ارائه می کنند، خواستار در نظر گرفتن شرایط ویژه برای خود شده اند. شاید بتوان گفت بین اصناف، صنف طلا و جواهر از ابتدای اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بیشترین اعتراض را به اجرای این قانون داشته اند.

ایران به عنوان یکی از بزرگ ترین مصرف کنندگان طلا در جهان رتبه پنجم را در بین کشورها به خود اختصاص داده است. سهم کشورمان از مبادلات تجاری بازار جهانی طلا حدود ۵٫۳ درصد و مصرف سالانه طلا در ایران نیز حدود ۳۵۰ تن تخمین زده می شود. همچنین در حال حاضر حدود ۳۶ هزار واحد طلافروشی وجود دارد. بنابراین به نظر میرسد صنعت طلا و جواهر ارزش بالا و گردش مالی فوق العاده ای در بین اصناف داشته باشد.

دلایل اصلی طلافروشان برای درخواست معافیت طلا

طلافروشان همواره به دنبال خارج کردن طلا از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده بوده اند. دلایل فعالان این صنف برای این مطالبه به شرح زیر است:

  1. طلا کالای مصرفی نیست

طلا از معدود کالاهایی است که علاوه بر استفاده مصرفی (زینتی) به دلیل قابلیت نقدشوندگی بالا، جذابیت زیادی برای سرمایه گذاری و نیز نگهداری به عنوان ذخیره ارزش دارد. بر این اساس اعضای صنف طلا و جواهر استدلال می کنند که طلا اساسا یک کالای مصرفی نیست که مشمول مالیات بر مصرف شود؛ بلکه کالایی سرمایه ای است که بدون تغییر ماهیت، به طور مستمر بین خریداران و فروشندگان دست به دست می شود و در هر دور چرخش، صرفا به میزان اجرت آب کردن و ایجاد مصنوعات جدید، ارزش جدید خلق می شود. هنگامی که كل طلا مشمول مالیات می شود از یک مقدار طلای مشخص، بارها و بارها مالیات اخذ می گردد. لذا آن چیزی که می بایست مشمول مالیات بر ارزش افزوده شود، اجرت مصنوعات است و نه كل ارزش طلا.

گذشته از این نکته که طبق تعریف علمی «کالای سرمایه ای» طلا در این دسته قرار نمی گیرد، شایان ذکر است بنابر اعلام شورای جهانی طلا، مصارف زینتی حدود ۶۰ درصد از تقاضای جهانی طلا را تشکیل میدهد و در کشور ما نیز آمار نسبتا مشابهی وجود دارد. پس باید دید منظور از طلای سرمایه گذاری چیست؟ در حال حاضر طبق بخشنامه بانک مرکزی، سکه طلا از پرداخت مالیات و عوارض معاف است. در اغلب کشورها نیز شمش و سکه طلا از مالیات بر ارزش افزوده معاف بوده و به جای آن مشمول مالیات بر عایدی سرمایه شده اند تا سرمایه به جای بلوکه شدن در طلا به سمت بازارهای مالی سوق یابد.

در ثانی اشخاصی که اقدام به خرید این گونه کالاها می نمایند، به هر حال در مدتی که آن کالا در اختیار آنها است به نوعی آن را مصرف می کنند. کالاهایی که کارمزد و سود آن بیش از ۳۰ درصد قیمت فروش آن را تشکیل میدهد چندان هم سرمایه ای به نظر نمی رسد و عملا با سه بار فروش طلا و خرید مصنوعات جدید، کل سرمایه فرد از بین خواهد رفت.

علاوه بر این در نظام مالیاتی کشور، طلا به عنوان یک کالا شناخته میشود و بدین ترتیب باید از اصل و هزینه های تولید آن مالیات دریافت شود و هیچ استثنایی برای اخذ مالیات بر ارزش افزوده از کالاهای سرمایه ای در نظر گرفته نشده است.

در صورت قبول استدلال طلافروشان در این خصوص، بسیاری از کالاهای دیگر نیز که ویژگی سرمایه ای دارند بایستی از مالیات بر ارزش افزوده معاف گردند. همچنین این استدلال که از بین نرفتن اصل طلا باید موجب معافیت شود در مورد بسیاری از کالاهایی که قابل بازیافت هستند (نظیر پلاستیک، شیشه، آهن و ...) نیز قابل تسری است.|

۲. سایر کشورها از طلا مالیات بر ارزش افزوده نمی گیرند

با مروری بر تجارب ۶۴ کشور منتخب که نظام ارزش افزوده دارند و اطلاعات راجع به نحوه رفتار مالیاتی آنها با صنعت طلا و جواهر وجود دارد، می توان موارد زیر را برشمرد:

از بین ۶۴ کشور مورد بررسی، ۵۸ کشور در مالیات بر ارزش افزوده، رفتاری مشابه سایر کالاها با طلا و جواهر زینتی دارند. به عنوان مثال کشورهایی مثل آرژانتین، بلژیک، برزیل، چین، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، ایتالیا، ایرلند، کره جنوبی، هلند، نروژ، لهستان، روسیه، آفریقای جنوبی، اسپانیا سوئد، سوییس، اوکراین و ... نرخی مشابه نرخ استاندارد مالیات بر ارزش افزوده از طلای زینتی دریافت می کنند.

البته این کشورها عمدتا نرخ مالیات بر ارزش افزوده‌ای بالاتر از نرخ مالیات بر ارزش افزوده در ایران دارند. جالب اینجاست که دو کشور مالزی و تایوان با شمش و سکه طلا هم مانند طلای زینتی رفتار می کنند.

از بین این کشورها ۶ کشور رویه و نرخ خاصی برای طلای زینتی اعمال می کنند. در ونزوئلا برای طلا و جواهر با قیمت بیش از ۵۰۰ دلار به جای مالیات استاندارد ۱۲ درصد، نرخ ۲۲ درصدی اعمال می شود. انگلستان بر طلای دست دوم نرخ کمتری اعمال می کند. در ترکیه از اصل طلای مورد استفاده مالیات گرفته نمی شود اما از سود و کارمزد نرخ معمول ۱۸ درصدی گرفته میشود.

در سه کشور مکزیک، مغولستان و لبنان نیز مالیات بر ارزش افزوده از طلا دریافت نمی شود با این تفاوت که درکشور مکزیک نرخ صفر درصد و در دو کشور دیگر معافیت اعمال می شود.

شایان ذکر است در اغلب قریب به اتفاق کشورها طلای سرمایه گذاری از مالیات بر ارزش افزوده معاف بوده اما مشمول مالیات بر عایدی سرمایه می باشد.

٣. مالیات بر ارزش افزوده، قیمت طلا را افزایش و مصرف آن را کاهش داده است

در پاسخ به این مساله باید گفت اولا افزایش قیمت (در صورت وقوع) در مورد همه کالاها و خدمات صادق است و بر این مبنا از بین کالاها تنها معافیت کالاهای ضروری مورد مصرف جامعه، دارای توجیه است، حتی برای کالاهای غیرضروری و لوکس اعمال مالیات با نرخی بالاتر نیز دارای توجیه است.

ثانیا قیمت هر گرم طلا از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۶ بیش از ۶ برابر (۵۰ درصد بیش از افزایش تورم عمومی کالاها) افزایش یافته است که در مقابل افزایش حداکثر ۹ درصدی قیمت (طی ۸ سال) به دلیل اعمال مالیات بر ارزش افزوده در مقایسه با چندین برابر شدن قیمت آن در چند سال گذشته بسیار ناچیز میباشد.

۴. عمده معاملات طلا مربوط به طلای دست دوم یا معاوضه های بین طلافروشان است

فعالان این صنف اظهار می دارند که بسیاری از گردش طلا و جواهر در کشور، مربوط به طلای دست دوم میشود که یکبار مالیات بر ارزش افزوده آن پرداخت شده است؛ لذا فروش مجدد آنها توسط مغازه دار نبایستی مجددا مشمول مالیات بر ارزش افزوده شود. همچنین عدم رد و بدل شدن فاکتور هنگام فروش طلای دست دوم و مستعمل از سوی مشتریان به مغازه داران، از مشکلاتی است که در این حوزه وجود دارد.

مشکل معاملات تکراری و کالاهای مستعمل، در مورد کالاهای مختلفی وجود دارد ولی طبق قانون، ماخذ محاسبه مالیات، بهای کالا یا خدمات مندرج در صورتحساب خواهد بود و عرضه اموال مستعمل و اسقاطی توسط مودیان نیز مشمول پرداخت مالیات و عوارض میباشد.

لازم به ذکر است فروش طلای دست دوم از سه سال پیش توسط اتحادیه طلافروشان ممنوع اعلام شده است!

تبادل طلا بین فعالان صنف طلا و جواهر بدون خرید و فروش آن، از دیگر اعتراضاتی است که توسط این صنف مطرح می شود طبق روال موجود در زنجیره تبدیل طلابه جواهر زینتی، در برخی موارد تنها طلا بین دو طرف تعویض میشود و یا اینکه به صورت امانی به طرف دیگر واگذار می گردد و در حقیقت خرید و فروشی صورت نمی گیرد.

سازمان امور مالیاتی در سال ۱۳۹۱ با در نظر گرفتن انواع تبادلات طلا (معاوضه، امانی، خرید و فروش) فاکتورهای مختلفی برای آنها طراحی نموده است. بدین ترتیب معاملات اجرتی با کارمزدی بین بنکداران و سازندگان با ارائه صورت حسابهای مورد تایید سازمان امور مالیاتی بر مبنای دستمزد و یا اجرت تعیین و محاسبه می شود، اما در سایر معاملات، پایه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده بر مبنای ارزش کل طلای معامله شده است.

نتیجه گیری

با بررسی دلایل مطرح از سوی طلافروشان و پاسخ های داده شده میتوان به این جمع بندی رسید که برخی از اعضای صنف طلا و جواهر، نگران ایجاد شفافیت ناشی از اجرای قانون و در نتیجه مشخص شدن ابعاد مختلف فعالیت، حجم و گردش مالی فعالیتهای خود هستند.

لذا می توان چنین بیان کرد که مشکل اصلی، پرداخت مالیات بر ارزش افزوده نیست چرا که آن را مصرف کننده پرداخت می کند و فروشنده با نگهداری آن به مدت میانگین یک ماه و نیم، حتی سود هم می کند، بلکه نگرانی از ثبت کلیه فعالیت های اقتصادی و در نتیجه مسائل مربوط به مالیات بر درآمد است.

نرخ مالیات بر ارزش افزوده طلا نباید تفاوتی با نرخ استاندارد داشته باشد.

سازمان امور مالیاتی با توجه به فشار و رایزنی های صنف طلا و جواهر، در لایحه قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده نرخ مالیات بر طلا و پلاتین را از ۹ به ۳ درصد کاهش داده است؛ با این توجیه که سود و کارمزد (اجرت) حدود یک سوم قیمت طلا را تشکیل میدهد و به این نحو هم شفافیت مورد انتظار سازمان امور مالیاتی اتفاق می افتد و هم خواسته طلافروشان مبنی بر اعمال مالیات بر ارزش افزوده روی سود و کارمزد به جای کل قیمت (از نظر ارزشی) اتفاق می افتد.

با این وجود بررسی های انجام شده نشان میدهد که نه تنها نیازی به کاهش نرخ مالیات بر ارزش افزوده طلا و جواهر نیست، بلکه باید تصویب مالیات بر عایدی سرمایه نیز درباره استفاده سرمایه ای از طلا به صورت سکه و شمش در دستور کار قرار گیرد.

در واقع تبعیض قائل شدن به نفع یک صنف که جزء تولید کننده کالاهای ضروری مردم نیز نیست، تنها این پیام را به جامعه و بقیه اصناف منتقل می کند که با فشارو اعمال نفوذ میتوان قوانین را به نفع افراد خاص و به ضرردهک های پایین جامعه تغییر داد.

در رابطه با شفافیت بیشتر زنجیره فروش طلا و رفع این نگرانی که مالیات بر ارزش افزوده اخذشده از خریداران، به حساب سازمان امور مالیاتی واریز نشود نیز پیشنهاد می گردد که سازمان به خریدارانی که فاکتور خرید طلا یا گزارش تخلف طلافروش را ارسال کنند، درصدی از مالیات بر ارزش افزوده پرداختی را باز گرداند. در این صورت تخلفات بسیار کاهش خواهد یافت.

پیشنهاد

  1. با توجه به بندهای اول و دوم ماده 274 قانون مالیاتهای مستقیم (1- تنظيم دفاتر، اسناد و مدارک خلاف واقع و استناد به آن ۲- اختفای فعالیت اقتصادی و کتمان درآمد حاصل از آن) ضمن اعلام به اصناف فعال در این زمینه نسبت به اجرا و اعلام جرم مالیاتی حسب مورد در این صنف اقدامات لازم معمول گردد.

٢. جهت ایجاد شفاف سازی معاملات، سامانه ای توسط سازمان مالیاتی راه اندازی گردد تا هرگونه معاملات مربوط به خرید و فروش در آن ثبت گردد و شرط اعمال مالیات بر ارزش افزوده از کارمزد و سود طلافروشی، ثبت اطلاعات در سامانه مذکور اعلام گردد.

 ٣. از ظرفیت قانونی اعمال جریمه بند دو ماده ۲۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده (جریمه عدم صدور و ارائه صورتحساب به میزان ۱۰۰ درصد مالیات متعلقه) و عدم بخشودگی این نوع از جرایم استفاده گردد.

۴. دوردهای آموزشی جهت اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به صنف فعال در این حرفه برگزار گردد تا به تحقق اهداف سازمان امور مالیاتی کشور در بهتر محقق نمودن اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده کمک نماید. به نحوی که هم اهداف دولت تامین گردد و هم فعالان اقتصادی به سبب ناآگاهی از قوانین متضرر نشوند.

4 مرداد 1397 نویسنده: سید مصطفی هاشمی 0
ارسال نظر