قانون تسهیل قانون پایانه‌های فروشگاهی

با مصوبه مجلس قانون تسهیل قانون پایانه‌های فروشگاهی در تاریخ 26 تیرماه 1402 تصویب شد.

طبق مصوبه مجلس، سازمان امور مالیاتی مکلف شد با استفاده از اطلاعات موجود در سامانه مؤدیان در پایان هر دوره، نسبت به تهیه اظهارنامه برای کلیه مؤدیان اقدام کند. نمایندگان در جلسه علنی دوشنبه ۲۶ تیر ماه مجلس شورای اسلامی، گزارش کمیسیون اقتصادی در مورد لایحه یک فوریتی الحاق پنج تبصره به ماده ۲  قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان را بررسی کرده و چند ماده از این لایحه را به تصویب رساندند.

الزام مؤدیان به صدور صورتحساب الکترونیکی بر اساس ماده یک لایحه مذکور، الزام مؤدیان به صدور صورتحساب الکترونیکی موضوعی قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان به ترتیب زیر انجام میشود :

1- کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس و فرابورس، شرکتهای دولتی و سایر دستگاههای اجرایی مشمول ماده ) ۵( قانون مدیریت خدمات کشوری و اشخاص حقوقی به جز اشخاص حقوقی موضوع ماده ۱۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده از تاریخ ۱ / ۷ / ۱۴۰۲ ؛

2-  کلیه اشخاص باقیمانده(اعم از حقیقی و حقوقی) از تاریخ ۱ / ۱۰ / ۱۴۰۲

 تاریخ‌های مذکور در این ماده قطعی و غیرقابل تغییر است و در صورت هرگونه تخطی از رعایت آنها، مطابق قوانین مربوط با متخلفان برخورد میشود.

به منظور رعایت مواعد زمانی مقرر در این ماده، سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است به ازای هر ماه تأخیر نسبت به موعد زمانی هر یک از بندهای ۱  و  ۲ این ماده، به میزان ۵ درصد و تا سقف ۵۰ درصد از منابع اختصاصی سازمان امور مالیاتی کشور موضوع ماده ۲۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم- مصوب ۰۳ / ۱۲ / ۱۳۶۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن را کاهش دهد. پس از اینکه سازمان امور مالیاتی کشور به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی امکان صدور و ارسال صورتحسابهای الکترونیکی توسط کلیه مودیان را فراهم نمود، درصدهای کاهش یافته به حالت قبل بر میگردد . مطابق با ماده ۲ ، سازمان امور مالیاتی کشور میتواند تا پایان سال ۱۴۰۳ تا صددرصد جرایم موضوع ماده  ۲۲ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان را با رعایت ماده ۱۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم مورد بخشودگی قرار دهد . بر اساس ماده ۳ این لایحه، تا پایان سال ۱۴۰۳ صورتحسابهایی که در سامانه مؤدیان صادر نشده است، قابل قبول میباشد. در این مدت، سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است با استفاده از اطلاعات موجود در سامانه مؤدیان در پایان هر دوره، نسبت به تهیه اظهارنامه برای کلیه مؤدیان اقدام کند . مؤدی یک ماه پس از پایان هر دوره فرصت دارد تا با ثبت خریدها و فروشهایی که صورتحسا بهای آنها در سامانه مؤدیان صادر نشده است، اظهارنامه ارسال شده توسط سازمان را تکمیل و از طریق سامانه مؤدیان به سازمان مسترد نماید. صورتحسابهای الکترونیکی با رعایت ماده ۹  قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان مورد تأیید بوده و قابل رسیدگی نمیباشد. مودیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده احضار میشوند. مطابق با ماده ۴ لایحه، سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مؤدیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۳۸۷ را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده‌اند، مطابق جدول زمانبندی که توسط رئیس سازمان امور مالیاتی کشور پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد رسید، تا پایان سال ۱۴۰۳ به تدریج فراخوان نماید . مؤدیان موضوع این ماده، تا زمانی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده باشند، مجاز به اخذ مالیات برارزش افزوده از خریداران نیستند. دریافت کننده مشمول تبصره ۲ ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده میشود و وجه دریافتی باید به پرداخت کننده مسترد شود. همچنین، مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط این دسته از مؤدیان، مادامی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده اند، به عنوان اعتبار مالیاتی برای آنان منظور نمیگردد . 

سازمان امور مالیاتی مکلف به ثبت نام تمام مودیان شد بر اساس ماده ۵ این لایحه، از ابتدای ماده ۲ نسبت به ثبت نام در « ( قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان تا عبارت سازمان مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ راه‌اندازی سامانه مودیان نسبت به ثبت نام « حذف و عبارت » سامانه مؤدیان اقدام کنند و عضویت کلیه مودیان در سامانه مؤدیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام نماید. 

همچنین سازمان موظف است حداکثر ظرف یک هفته پس از ثبتنام مودیان در نظام مالیاتی، نسبت به ثبت نام و عضویت و نیز تخصیص کارپوشه اختصاصی به آ نها در سامانه مؤدیان اقدام نماید. در صورت عدم اجرای حکم فوق توسط سازمان برای مودیانی که در نظام مالیاتی ثبت نام جایگزین آن میشود ». کردهاند، مودیان مذکور مشمول جرایم مربوط به عدم عضویت یا عدم ثبت نام در سامانه مودیان نمیشوند . ماده ۶ - متن زیر به عنوان تبصره ۱ به ماده ۵  قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان الحاق میشود و عنوان تبصره این ماده به تبصره ۲  تغییر می‌یابد : «بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ظرف دو ماه پس از ابلاغ این قانون، مطابق سا ختار اعلامی توسط سازمان، به رسید پرداخت صادره توسط دستگاههای کارتخوان و گزارش الکترونیکی درگاه های الکترونیکی پرداخت، شماره منحصر به فرد مالیاتی تخصیص دهد و آن را در رسید یا گزارش پرداخت مذکور درج نماید. همچنین بانک مرکزی جمهوری اسلامی موظف است اطلاعات رسید یا گزارش پرداخت هر روز را حداکثر تا پایان روز بعد به سامانه مودیان منتقل کند .» ب ) متن زیر به عنوان تبصره  ۳ به این ماده الحاق میشود : تبصره ۳ - کلیه دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۲۹ برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری « ( قانون و ماده ) » اسلامی ایران ۵ و سازمانهای وابسته به آنها که حسب مقررات قانونی متولی رصد و » مدیریت خدمات کشوری « ( قانون دریافت اطلاعات مربوط به جریان کالا و خدمات از مبادی تولید و واردات تا سطح خرده فروشی از طریق سامانههای دولتی از قبیل میباشند، » مبارزه با قاچاق کالا و ارز « موضوع قانون ») سامانه ثبت الکترونیکی معاملات نفتی ثامن « و » سامانه جامع تجارت ایران « موظفند با رعایت الزامات صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع این قانون، اطلاعات مذکور را به ترتیبی که سازمان مقرر میکند، به سامانه مؤدیان منتقل کنند. در این صورت مودیان تکلیفی در خصوص ثبت مجدد اطلاعات یا صدور مجدد صورتحساب الکترونیکی معاملات مذکور منتقل کند. 

همچنین بر اساس ماده ۷ ، متن زیر به عنوان تبصره ماده  ۲۶ به قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان الحاق میشود : 

تبصره- سازمان موظف است، تعرفه خدمات شرکتهای معتمد در خصوص صدور صورتحسابهای الکترونیکی را مطابق تعرفه تعیین شده توسط شورای اقتصاد از محل وصولیهای جاری مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کند. بدین منظور حساب مخصوصی در خزانه داری کل کشور برای این امر ایجاد میشود و اعتبار لازم برای اجرای مفاد این امر به طور سالانه در قوانین بودجه سنواتی پیشبینی و صددرصد تخصیص یافته خواهد بود . حکم این تبصره در خصوص تعرفه صدور صورتحساب الکترونیکی اشخاص از قبیل دفاتر ثبت اسناد رسمی و مراکز تعویض پلاک که موظفند به موجب این قانون اطلاعاتی غیر از اطلاعات خرید و فروش خود را در اختیار سازمان قرار دهند نیز جاری است. همچنین تا پایان سال ۱۴۰۵ هزینه آموزش مودیان و فرهنگ سازی اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان از محل اعتبار این حکم قابل پرداخت است . 

براساس ماده ۸ این لایحه، متن زیر به عنوان ماده  ۱۴ مکرر به ابتدای فصل سوم قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان الحاق میشود : 

سازمان میتواند مأخذ محاسبه مالیات و عوارض فروش گروههایی از مودیان را که میزان فروش سالانه آنها کمتر از نصاب تعیین شده توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی است، با توجه به میزان فروش آنها در هر دوره مالیاتی و ضریبی که توسط سازمان تعیین میشود، محاسبه و مالیات آن را پس از کسر اعتبار قابل قبول دریافت نماید. ضریب مذکور و اعتبار قابل قبول بر اساس ترکیب اقلام خریداری شده توسط مودی که در سامانه مودیان ثبت شده است و با توجه به نرخ مالیات بر ارزش افزوده اقلام مذکور در چارچوب آئین نامه اجرایی این ماده که ظرف یک ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون، توسط سازمان تهیه و به تصویب هیئت وزیران میرسد، محاسبه میگردد. در صورت خرید سایر مودیان از مودیان موضوع این بند، خریدهای مذکور مبنای محاسبه اعتبار مالیاتی نمیباشد و به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته نمیشود. همچنین مصرف کنندگان نهایی که از مؤدیان موضوع این بند خرید کنند، مشمول حکم ماده  ۱۸ این قانون نمیشوند . بر اساس ماده ۹ بیشتر از سه برابر معافیت « و » بیشتر از سه برابر فروش اظهار شده « در عبارتهای » سه برابر « این لایحه، واژه ماده  » سالانه ۶ در صورتی که فروش اظهار شده مودی در « اصلاح میشود. همچنین عبارت » پنج برابر « ( قانون سامانه مؤدیان به دوره مشابه سال قبل که مالیات آن به سازمان پرداخت شده یا ترتیب پرداخت آن داده شده است کمتر از معافیت سالانه موضوع ماده ۱۰۱  قانون مالیاتهای مستقیم باشد، پنج برابر معافیت سالانه موضوع ماده ۱۰۱ ملاک عمل خواهد بود .