نرم افزار حقوق و دستمزد کاناز

نرم افزار حقوق و دستمزد کاناز نسخه 11.4 ( نسخه رز) به روزرسانی در تاریخ 1396/07/28 (با قابلیت ...

فیلم آموزش ارسال معاملات فصلی مالیاتی با سامانه آنلاین(1396)

  فیلم آموزش تهیه و  ارسال معاملات فصلی مالیاتی با نرم افزار و سامانه آنلاین(مطابق ...

فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست بیمه با نرم افزار و سامانه آنلاین

 فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست بیمه با نرم افزار و سامانه آنلاین(کاملا کاربردی و عملی) به ...

نرم افزار ارسال ایمیل انبوه(تبلیغاتی) کاناز

نرم افزار ارسال ایمیل انبوه(تبلیغاتی) کاناز (نسخه 3) به همراه فیلم آموزش نرم افزار به روز ...

فیلم آموزش ارسال لیست مالیات برحقوق بانرم افزار و سامانه آنلاین

فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست مالیات برحقوق بانرم افزار(با نسخه جدید نرم افزار سازمان ...

نرم افزار ارسال مطلب اتوماتیک به کانال تلگرام(کاناز)

نرم افزار ارسال مطلب اتوماتیک و براساس زمانبندی به کانال تلگرام(کاناز)- نسخه 3 به همراه ...

نرم افزار حذف و اصلاح نیم فاصله از فایل ورد(WORD)

  نرم افزار حذف و اصلاح نیم فاصله از فایل ورد(WORD) نسخه 2   همراه با فیلم آموزش نرم ...

نرم افزار استخراج ایمیل و موبایل ژالان(نسخه 2)

  نرم افزار استخراج ایمیل و موبایل ژالان(نسخه 2)   به روز رسانی در تاریخ: 1395/09/05 ...

نرم افزار تبدیل شماره موبایل به VCF کاناز

نرم افزار تبدیل اکسل به VCF کاناز (تبدیل فایل اکسل به VCF) (نسخه 10.8) با قابلیت پشتیبانی کامل ...

آموزش حسابداری دولتی-حسابداری بودجه ای

آموزش حسابداری دولتی-حسابداری بودجه ای
آموزش حسابداری دولتی-حسابداری بودجه ای

مقدمه
تعریف بودجه:
بودجه کل کشور برنامه مالی است که برای یک سال مالی تهیه و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار و برآورد هزینه ها برای انجام عملیاتی که منجر به نیل به سیاست ها و هدف های قانونی می شود. و از سه قسمت تشكیل می شود:
• بودجه عمومی دولت
• بودجه شركت های دولتی و بانك ها شامل پیش بینی درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار.
• بودجه موسساتی كه تحت عنوانی غیر از عناوین فوق در بودجه كل كشور منظور می شود.

از تجزیه و تحلیل تعریف بودجه نكات مهم زیر قابل استخراج است
 بودجه برنامه مالی دولت است.
 برای یك سال مالی تهیه می شود.
 حاوی پیش بینی درآمدهای عمومی و اختصاصی و سایر منابع تأمین اعتبار (وام و وجوه حاصل از فروش اوراق قرضه دولتی) برای تأمین مالی هزینه های انجام برنامه می باشد.
 حاوی پیش بینی هزینه های برنامه های دولت است.
 حاوی عملیاتی است كه برای رسیدن به اهداف قانونی بایستی انجام شود.
 حاوی هدف ها و سیاست های دولت است كه از طریق بودجه بایستی تحقق یابد.
حسابداری دولتی سیستمی كه ارتباط دولت ها را در مورد اجرای برنامه ها و تحقق هدف ها و سیاست های پیش بینی شده آن ها، از طریق تأمین اطلاعات واقعی برقرار می نماید.
در این فصل به بررسی ارتباط حسابداری دولتی و بودجه عمومی دولت می پردازیم.
منظور از بودجه عمومی دولت بودجه ای است كه در آن برای اجرای برنامه سالانه منابع مالی لازم پیش بینی و اعتبارات جاری و عمرانی دستگاه های اجرائی تعیین می شود.
پس در بودجه عمومی دولت از یك طرف منابع مالی شامل درآمدهای عمومی نظیر درآمدهای مالیاتی و وجوه حاصل از فروش نفت و گاز و غیره و همچنین درآمدهای اختصاصی پیش بینی می شود و از سوی دیگر اعتبارات هزینه ای و تملك دارائی های سرمایه ای لازم برای اجرای فعالیت های جاری و طرح ها و پروژه های عمرانی و سرمایه ای دستگاه های دولتی معین می شود.
نظام حسابداری دولتی و نظام بودجه بندی هر كشوری لازم و ملزوم یكدیگر بوده و بر همدیگر تأثیر می گذارند.
مراحل بودجه:
1- تهیه و تنظیم و پیشنهاد بودجه
2- تصویب بودجه
3- اجرای بودجه
4- نظارت بر اجرای بودجه
تهیه و تنظیم و پیشنهاد بودجه:
طبق اصل 52 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بودجه سالانه کل کشور از طرف دولت تهیه و برای رسیدگی و تصویب به مجلس شورای اسلامی تسلیم می گردد. در این مرحله، هدف ها و سیاست های کلی بودجه که توسط شورای اقتصاد تعیین می گردد، توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و از طریق بخشنامه ای به کلیه دستگاه های دولتی ابلاغ می گردد. دستگاه های دولتی بودجه سال آینده ی خود را در قالب اهداف و خط مشی عمومی تعیین شده در بخشنامه بودجه و بر اساس دستورالعمل تنظیم بودجه تهیه و به سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور پیشنهاد می نمایند سازمان مذكور بودجه هر یك از سازمان های پیشنهاد دهنده را به مدیریت های زیربط جهت رسیدگی ارجاء می نماید. بودجه هر دستگاه دولتی در مدیریت های مربوط مورد بحث و بررسی قرار می گیرد و با توجه به اولویت های تعیین شده و منابع پیش بینی شده، تعدیل می شود.
پس از آن كه كار رسیدگی به بودجه دستگاه های پیشنهاد دهنده به پایان رسید، پیش نویس لایحه بودجه كل كشور توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی تنظیم و به هیأت وزیران جهت تأیید تسلیم می گردد. هیأت وزیران بودجه تنظیمی سازمان را مورد بررسی قرار داده و پس از انجام اصلاحات و تعدیلات لازم لایحه بودجه سالانه كل كشور را جهت بررسی و تصویب، تقدیم مجلس شورای اسلامی می نماید.
تصویب بودجه:
در این مرحله لایحه پیشنهادی بودجه سالانه کل کشور مورد رسیدگی قوه مقننه قرار می گیرد. در ایران، رئیس جمهور رئوس برنامه ها، هدف ها و سیاست های کلی بودجه تقدیمی را در جلسه علنی مجلس شواری اسلامی برای نمایندگان مردم تشریح می نماید. پس از ارائه ی گزارش رئیس جمهور، بودجه پیشنهادی دولت جهت بحث و بررسی به كمیسیونی مركب از نمایندگان كمیسیون های تخصصی مجلس ارجاء می گردد. در كمیسیون مذكور بودجه هر یك از دستگاه های دولتی مورد بررسی قرار می گیرد و اصلاحات و تعدیلات لازم در بودجه پیشنهادی به عمل می آید. پس از تصویب بودجه در كمیسیون تلفیق مجلس، لایحه ی پیشنهادی دولت مجدداً جهت بررسی به جلسه عمومی مجلس تقدیم و گزارش لازم توسط مخبر كمیسیون ارائه می گردد. در جلسه عمومی مجلس، لایحه ی بودجه به تصویب می رسد و جهت اجرا به دولت ابلاغ می شود.
اجرای بودجه:
در این مرحله که دولت و واحدهای تابعه مسئول اجرای آن می باشند، درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار پیش بینی شده در بودجه توسط دولت و دستگاه های دولتی تحصیل و در اجرای اصل 53 قانون اساسی به حساب های خزانه داری کل واریز می گردد. اعتبارات هر یك از سازمان های دولتی از طریق سازمان مدیریت و برنامه ریزی به آن ها ابلاغ می گردد. اعتبارات مصوب در دوره زمانی مشخص (معمولاً سه ماهه) توسط كمیسیون تخصیص اعتبار، صادر می شود. میزان اعتباری كه تخصیص داده می شود، با وضع وصول درآمدهای دولت، پیشرفت فیزیكی اجرای طرح ها، پروژه ها و شرایط اقلیمی محل اجرای طرح ها، پروژه ها و عوامل دیگر ارتباط دارد پس از ابلاغ تخصیص اعتبار، ذیحسابان و دستگاه های دولتی بر اساس اعتبارات تخصیص یافته از خزانه تقاضای وجه می نمایند، خزانه نیز با توجه به تخصیص ابلاغ شده، وجه لازم را در اختیار دستگاه های دولتی قرار می دهد. نتیجه آن كه دستگاه های دولتی منحصراً از محل اعتبارات تخصیص یافته مجاز به ایجاد تعهد هستند، لذا وجود اعتبار مصوب به تنهایی مجوز انجام مخارج دستگاه دولتی نخوهد بود.
نظارت بر اجرای بودجه:
نظارت از نظر زمان انجام به دو مرحله به شرح زیر تقسیم می شود.

الف) نظارت قبل از خرج (حسابرسی قبلی)

ب) نظارت بعد از خرج
نظارت بر اجرای بودجه:
الف) نظارت قبل از خرج (حسابرسی قبلی): بر طبق اصل 53 قانون اساسی كلیه مخارج دستگاه های دولتی بایستی در حدود اعتبارات مصوب و به موجب قانون پرداخت گردد. نظارت قبل از خرج یعنی تطبیق مخارج دستگاه های دولتی با قوانین و مقررات مربوط، به بیان ساده تر، قبل از آن که «خرج» یا «هزینه» به مرحله ی پرداخت برسد، بایستی صحت خرج از نظر مطابقت با قوانین و مقررات اثبات شود. با این ترتیب هیچ خرجی در دستگاه های دولتی انجام نمی شود و یا هیچ هزینه ای پرداخت نمی گردد مگر آن كه صحت آن از نظر رعایت قوانین و مقررات مورد تأیید ذیحساب موسسه قرار گیرد.
(ذیحساب مسئولیت تطبیق خرج با قوانین و مقررات را به عهده دارد)
نظارت بر اجرای بودجه:
ب) نظارت بعد از خرج: اصولاً پس از انجام خرج و به منظور حصول اطمینان از اعمال کنترل های لازم در مورد هزینه ها و سایر پرداخت ها صورت می گیرد. این نوع نظارت از وظایف اصلی دیوان محاسبات کشور به عنوان حسابرس مستقل است.

نظارت بعد از خرج با رسیدگی به اسناد و مدارك و حساب های ماهانه و نهائی دستگاه های دولتی شروع و با تنظیم گزارش تفریغ بودجه كه حاوی نظرات دیوان محاسبات كشور نسبت به اجرای بودجه و ارائه آن به مجلس شورای اسلامی است، پایان می یابد.
نظارت بر اجرای بودجه:

نظارت بعد از خرج شامل سه مرحله به شرح زیر است.

• رسیدگی به حساب ها یا حسابرسی بعدی
• حسابرسی قانونی (حسابرسی رعایت)
• حسابرسی مالی
• كنترل بودجه
• عدم تداخل منابع حساب های مستقل
• نظارت قضائی
• نظارت پارلمانی

نظارت بر اجرای بودجه:
• رسیدگی به حساب ها یا حسابرسی بعدی:
طبق قانون دیوان محاسبات كشور حسابرسان دیوان محاسبات مكلفند حساب دستگاه های دولتی را كه به نحوی از انحاء از بودجه كل كشور استفاده می نمایند، مورد رسیدگی قرار داده و نظارت خود را در گزارش حسابرسی منعكس و به دیوان محاسبات كشور ارائه نمایند.

1- حسابرسی قانونی (حسابرسی رعایت): در این قسمت از حسابرسی، اسناد و مدارك مربوط به مخارج انجام شده دستگاه های دولتی از نظر رعایت قوانین و مقررات مالی و محاسباتی مربوط مورد رسیدگی دقیق قرار می گیرند.

2- حسابرسی مالی: مشابه حسابرسی سازمان های انتفاعی، سیستم كنترل های داخلی موسسه تحت حسابرسی به منظور بررسی نقاط ضعف و قوت آن و تعیین حدود رسیدگی مورد توجه قرار می گیرد. سپس صورت های مالی تهیه شده توسط موسسه از نظر رعایت اصول و موازین و استانداردهای حسابداری مورد بررسی قرار می گیرد. در صورتی كه در تنظیم صورت های مالی و ثبت حساب ها و سیستم كنترل داخلی موسسه مواردی بر خلاف موازین پذیرفته شده مشاهده گردد با رعایت اصل اهیمت در گزارش حسابرسی درج می شود.

3- كنترل بودجه: در اصل 55 قانون اساسی مقرر شده است كه هیچ هزینه ای نباید از اعتبارات مصوب تجاوز نماید. بر اساس این اصل حسابرسان دیوان محاسبات كشور در موقع رسیدگی به حساب های و صورت های مالی، صورت حساب عملكرد سالانه بودجه حساب های مستقل وجوه اعتبارات هزینه ای و تملك دارائی های سرمایه ای و اختصاصی را از نظر رعایت بودجه مصوب تخصیص یافته مورد رسیدگی دقیق قرار می دهند و موارد تخلف از اعتبار مصوب تخصیص یافته را گزارش می نمایند.

4- عدم تداخل منابع حساب های مستقل: به لحاظ تأكید اصل 55 قانون اساسی هر وجهی باید در محل صحیح خود به مصرف برسد، بنابراین هر یك از حساب های مستقل وجوه اعتبارات هزینه ای و تملك دارائی های سرمایه ای و اختصاصی و غیره بایستی به مصرف هزینه های قانونی خود برسد. رؤسای دستگاه های اجرائی در مورد مصرف صحیح هر یك از منابع مالی در جهت تحقق اهداف مصوب، مسئولیت پاسخ گویی دارند. رسیدگی به چگونگی مصرف منابع مالی و مقایسه ی آن با بودجه مصوب، تسهیلات لازم را برای ارزیابی مسئولیت پاسخ گویی فراهم می نماید. در حسابرسی بعدی و هنگام رسیدگی، هر نوع نقل و انتقال غیر قانونی در حساب های مستقل بایستی در گزارش حسابرسی منعكس شود.

2- نظارت قضائی: در نظارت بعد از خرج، تخلفات كلی كه توسط حسابرسان اعلام گردیده و مورد تأیید دیوان محاسبات نیز می باشد، از طریق رئیس كل دیوان محاسبات كشور جهت رسیدگی به هیأت های مستشاری ارجاع می گردد. در صورتی كه وقوع تخلف طبق رأی هیأت های مستشاری ثابت شود، حكم لازم صادر و در مواردی كه صدور حكم در صلاحیت مستشاران دیوان محاسبات نباشد، جهت رسیدگی و تعیین مجازات به مراجع صالحه قضائی ارجاع می گردد.. قوه قضائیه در اجرای اصل 174 قانون اساسی و از طریق سازمان بازرسی كل كشور بر اجرای صحیح بودجه سالانه و حسن اجرای قوانین و مقررات جاكم بر بودجه نظارت می نماید.
3- نظارت پارلمانی: آخرین مرحله از مراحل نظارت بر اجرای بودجه، نظارت پارلمانی است كه از طریق قوه مقننه صورت می گیرد. قوه مقننه به طریق مقتضی از جمله با استفاده از تشكیلات دیوان محاسبات كشور، در جریان نظارت مستمر بر اجرای بودجه قرار می گیرد. علاوه بر این، مجلس شورای اسلامی از طریق رسیدگی به گزارش تفریغ بودجه كه توسط دیوان محاسبات كشور و بر اساس صورت حساب عملكرد سالانه بودجه و نتایج حاصل از حسابرسی های حسابرسان تنظیم و به مجلس شورای اسلامی تقدیم می گردد، نظاتر پارلمانی را اعمال می نماید.
به بیان ساده تر، محلس قانون گذار هر كشوری از طریق گزارش تفریغ بودجه، نظارت نهائی را بر وصول درآمدها و انجام مخارج دولت و دستگاه های تابعه آن اعمال می نمایند.
طبقه بندی بودجه

طبقه بندی هزینه ها
طبقه بندی سازمانی
طبقه بندی بر حسب حساب های مستقل
طبقه بندی بر حسب نوع هزینه
طبقه بندی بر حسب ماهیت هزینه ها
طبقه بندی بر حسب وظایف

حسابداری بودجه
اصل کنترل بودجه ای از اصول بنیادی حسابداری دولتی است به منظور رعایت اصل کنترل بودجه ای، سیستم حسابداری دولت و واحدهای تابعه آن باید به نحوی طراحی گردد، که امکان کنترل بودجه مصوب دولت و واحدهای تابعه را فراهم نماید برای کنترل بودجه باید از یک سری حساب های بودجه ای استفاده شود.
ثبت و طبقه بندی فعالیت های بودجه ای و تنظیم گزارش های لازم به منظور تجزیه و تحلیل عملکرد بودجه ای دولت یا سازمان های وابسته که با استفاده از یکسری حساب های بودجه ای صورت می گیرد را حسابداری بودجه ای می گویند.
حسابداری بودجه
حسابداری بودجه ای در نظام حسابداری دولتی باید وضعیت اعتبارات مصوب، اعتبارات تخصیص یافته، اعتبارات ذخیره شده برای تعهدات احتمالی و پرداخت های غیرقطعی و اعتبارات مصرف شده و مانده اعتبارات مصرف نشده را به نحو مناسبی گزاش نماید. حسابداری بودجه ای اطلاعات لازم را برای اطلاع مدیران از پیشرفت عملیات و برنامه های مصوب كه در بودجه سالانه پیش بینی شده است، فراهم می نماید.

بودجه مصوب دولت یا هر سازمان غیر انتفاعی مستقل نظیر شهرداری ها، حاوی اطلاعات مربوط به درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب (هزینه های پیش بینی شده) و مازاد یا کسری بودجه ای (تفاوت بین درآمد پیش بینی شده و اعتبارات مصوب) می باشد.

نحوه ثبت درآمد پیش بینی شده:

چون درآمدهای پیش بینی شده، دارائی جاری پیش بینی شده دولت محسوب می شوند و در طول سال مالی به وجوه نقد كه از اقلام دارائی جاری است تبدیل می شوند، مانند دارائی های جاری دارای مانده عادی بدهكار می باشد.

درآمد پیش بینی شده ***

مازاد تخصیص نیافته ***

نحوه ثبت هزینه های پیش بینی شده:

برای انعكاس هزینه های پیش بینی شده از حساب اعتبارات مصوب كه دارای ماهیت بستانكار بوده و یك حساب بودجه ای متقابل برای كنترل حساب هزینه می باشد، استفاده می شود.

مازاد تخصیص نیافته ***

اعتبارات مصوب ***

معادله حسابداری سازمان های غیرانتفاعی

بین درآمد پیش بینی شده و اعبتارات مصوب منظور در بودجه سالانه به پیروی از معادله حسابداری سازمان های غیرانتفاعی رابطه زیر برقرار خواهد بود.


درآمد پیش بینی شده = اعتبارات مصوب ± مازاد تخصیص نیافته

در صورتی كه میزان درآمد پیش بینی شده از اعتبارات مصوب بیشتر باشد، مازاد مانده بستانكار خواهد داشت و در صورتی كه میزان درآمد پیش بینی شده از اعتبارات مصوب منظور در بودجه كل كشور كمتر باشد، مازاد مانده بدهكار خواهد داشت كه كسری بودجه سال مالی محسوب می شود. در مواردی كه مازاد مانده بدهكار داشته باشد، این كسری از مانده بستانكار مازاد واقعی سال قبل تأمین خواهد شد. به عبارت دیگر هنگامی كه بودجه سال آینده تنظیم و جهت تصویب به قوه مقننه تقدیم می گردد، سال مالی جاری در جریان است، لذا تفاوت بین درآمدهای واقعی و هزینه های واقعی سال مالی در بستانكار حساب مازاد تخصیص نیافته واقعی منظور می شود. بنابراین مازاد واقعی حاصل از اجرای بودجه در سال مالی می تواند به عنوان یك منبع تأمین مالی برای بودجه سال آینده محسوب شود.

با این ترتیب هر گاه دولت پیش بینی كند كه در سال مالی جاری میزان درآمدهای واقعی بیش از هزینه های واقعی است و قصد نداشته باشد برای درآمدهای اضافی سال مالی جاری مجوز خرج از مجلس دریافت نماید، در هنگام تنظیم بودجه سال آتی، منابع مالی حاصل از افزایش درآمدها نسبت به هزینه های سال مالی جاری را برآورد و به عنوان یك منبع مالی برای تأمین بخشی از هزینه های سال آتی، در بودجه منظور می نماید. در این قبیل موارد ممكن است بودجه سال آینده با درآمدهای پیش بینی شده كمتر و اعتبارات مصوب بیشتر تقدیم مجلس شود.
با توجه به روابط بودجه ای فوق به جای ثبت آرتیكل های جداگانه برای انعكاس درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب، می توان از یك ثبت مركب به شرح آرتیكل زیر استفاده نمود.


درآمد پیش بینی شده ***
اعتبارات مصوب ***
مازاد تخصیص نیافته **

در مواردی كه درآمدهای پیش بینی شده منظور در بودجه سالانه كل كشور از اعتبارات مصوب كمتر باشد، ثبت آرتیكل فوق به شرح زیر خواهد بود.

درآمد پیش بینی شده ***
مازاد تخصیص نیافته **
اعتبارات مصوب ***


مثال 1: فرض می شود بودجه سال 78 حساب مستقل وجوه عمومی دولت با درآمد پیش بینی شده ای به مبلغ 1/500 میلیارد ریال و اعتبار مصوب به مبلغ 1/500میلیارد ریال به تصویب مجلس رسیده و جهت اجرا به دولت ابلاغ گردد. ثبت آرتیكل مربوط به بودجه مصوب سال 78 حساب مستقل وجوه عمومی به شرح آرتیکل زیر خواهد بود:


درآمد پیش بینی شده 1500
اعتبارات مصوب 1500

مثال 2: فرض می شود بودجه سال 78 حساب مستقل وجوه عمومی دولت با درآمد پیش بینی شده به مبلغ 1/500 میلیارد ریال و اعتبار مصوب به مبلغ 1/400میلیارد ریال به تصویب رسیده و ابلاغ می گردد. ثبت بودجه مصوب سال 78 حساب مستقل وجوه عمومی دولت به شرح آرتیکل زیر خواهد بود:

درآمد پیش بینی شده 1500
اعتبارات مصوب 1400
مازاد تخصیص نیافته 100

مثال 3: فرض می شود درآمد پیش بینی شده در بودجه مصوب سال 78 حساب مستقل وجوه عمومی دولت مبلغ 1/450 میلیارد ریال و اعتبارات مصوب مبلغ 1/500میلیارد ریال باشد. با فرض این كه مبلغ كسری بودجه سال 78 از محل مازاد درآمدهای واقعی بر هزینه های واقعی سال 77 تأمین شود، ثبت بودجه ابلاغی سال 78 حساب مستقل وجوه عمومی به شرح آرتیکل زیر خواهد بود:

درآمد پیش بینی شده 1450
مازاد تخصیص نیافته 50
اعتبارات مصوب 1500

1- افزایش بودجه (متمم بودجه):
در مواردی پیش می آید كه دولت به علت افزایش درآمدهای خود از مجلس تقاضای اعتبار اضافی برای انجام هزینه های مربوط به اجرای برنامه ها و طرح ها و پروژه ها می نماید. در این حالت و در صورت تصویب متمم بودجه، افزایش بودجه پس از ابلاغ در دفاتر حسابداری ثبت می شود.

مثال: فرض می شود دولت لایحه متمم بودجه ای به مبلغ 200 میلیارد ریال درآمد پیش بینی شده و 200 میلیارد ریال اعتبارات مصوب به مجلس شورای اسلامی تقدیم نماید لایحه مذکور پس از تصویب مجلس به دولت ابلاغ و به شرح آرتیکل زیر در دفاتر ثبت می شود:

درآمد پیش بینی شده 200
اعتبارات مصوب 200

2- اصلاح بودجه:

آموزش حسابداری اصلاح بودجه
آموزش حسابداری اصلاح بودجه

 

 


در مواردی كه بر اساس مجوز قانونی، در داخل طبقه بندی های بودجه ای تغییراتی داده می شود و این تغییرات در جمع بودجه مصوب هیچ گونه تغییری (افزایش یا كاهش) به وجود نمی آورد، منحصراً حساب های معین تغییر نموده و اصلاح می شوند.

مثال: فرض می شود، اعتبارات مصوب سال 78 دولت به مبلغ 1/500 میلیارد ریال شامل اقلام زیر می باشد:
امور عمومی 380 امور دفاع ملی 420
امور اجتماعی 300 امور اقتصادی 400

در صورتی که دولت بر اساس مجوز قانونی 100 میلیارد ریال از اعتبار امور دفاع ملی کاهش دهد و به همان میزان اعتبار امور اجتماعی را افزایش دهد ثبت بودجه اصلاحی به شرح زیر خواهد بود:

اعتبارات مصوب – امور دفاع ملی 100
اعتبارات مصوب - امور اجتماعی 100


3- کاهش بودجه:

در مواردی كه مراجع قانونی میزان درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب دولت را كاهش دهند.
مثال: فرض شود که بودجه سال 78 دولت از 1500 میلیارد ریال درآمد پیش بینی شده و اعتبارات مصوب، به مبلغ 1/250 میلیارد ریال کاهش یابد، در این صورت خواهیم داشت:

اعتبارات مصوب 250
درآمد پیش بینی شده 250

در صورتی كه میزان كاهش اعتبارات به عنوان مثال50 میلیارد ریال كمتر از درآمد پیش بینی شده باشد، مابه التفاوت به بدهكار حساب مازاد تخصیص نیافته منظور می شود.

اعتبارات مصوب 200
مازاد تخصیص نیافته 50
درآمد پیش بینی شده 250

اعتبارات مصوب هر دستگاه دولتی به تنهایی برای اشخاص حقیقی یا حقوقی ایجاد حق نمی كند. استفاده از اعتبارات مصوب، تابع قوانین و مقررات مالی و بودجه ای كشور می باشد. مصرف اعتبارات یا انجام هزینه ها موكول به وصول درآمدها و سایر منابع پیش بینی شده می شود. برای ایجاد هماهنگی و تعادل لازم بین دریافت ها و پرداخت های دولت، اجازه استفاده از اعتبارات، متناسب با وصول درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار، به جای آن كه در یك دوره ابلاغ گردد در چند دوره از سال مالی صادر می شود. (در شرایط عادی در چهار دوره سه ماهه)

تخصیص اعتبار وسیله ای است كه ضمن ایجاد هماهنگی لازم بین دریافت ها و پرداخت ها، به دولت اجازه می دهد كه از روند اجرای پروژه ها، طرح ها و برنامه ها آگاهی داشته باشد و متناسب با پیشرفت آن ها، وجه لازم در اختیار مجریان این قبیل طرح ها و پروژه ها قرار دهد.
استفاده از مكانیزم تخصیص اعتبار از مصرف بی رویه اعتبار و تمركز بی مورد در حساب دستگاه های دولتی جلوگیری می نماید.

از مزیا و محاسن دیگر سیستم تخصیص اعتبار آن است كه دولت می تواند با استفاده از آن صرفه جویی لازم در مصرف اعتبارات را اعمال نماید. به بیان ساده تر، در صورتی كه وصول درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار دولت كاهش یابد، دولت نیز اعتبار كمتری به دستگاه های دولتی تخصیص می دهد و در نتیجه وجه كمتری از طریق خزانه به حساب سازمان های دولتی واریز می شود. با این ترتیب در مصرف اعتبارات صرفه جویی می شود و انجام هزینه ها با وصول درآمدها هماهنگ می گردد. یادآوری این نكته نیز ضروری است كه در قانون بودجه هر سال مقرر می شود كه دستگاه های دولتی نمی توانند قبل از ابلاغ تخصیص اعتبار، هیچ گونه هزینه ای ایجاد نمایند.

برای انعكاس اعتبارات تخصیص یافته در دفاتر حسابداری حساب های مستقل وجوه دولتی خزانه داری (اعتبارات هزینه، تملك دارائی های سرمایه ای و اختصاصی) می توان از دو حساب بودجه ای تحت عناوین جاری با دستگاه های اجرائی و اعتبارات تخصیص یافته استفاده نمود. بدین ترتیب كه در هنگام ابلاغ تخصیص، معادل مبلغ اعتبار تخصیص یافته، حساب جاری با دستگاه های اجرائی بدهكار و به همان میزان، حساب اعتبارات تخصیص یافته بستانكار می شود.

مثال: فرض می شود که در سه ماهه اول سال 78 معادل 20 درصد اعتبارات مصوب 1/500 میلیارد ریالی دولت، تخصیص داده شود. در این صورت آرتیکل زیر در دفتر روزنامه حساب مستقل وجوه عمومی ثبت می شود:

جاری با دستگاه های اجرائی 300
اعتبارات تخصیص یافته 300

تخصیص اعتبار به صورت انباشته ابلاغ می گردد، یعنی این كه در هر دوره تخصیص، جمع اعتبار تخصیص یافته از اول سال تا مقطع زمانی مورد نظر ابلاغ می شود. به عبارت دیگر اعتبارات به صورت سه ماهه، شش ماهه، نه ماهه و یك ساله تخصیص می یابد.

مثال: فرض می شود که در سه ماهه دوم، اعتبار تخصیص یافته 6 ماهه به مبلغ 700 میلیارد ریال ابلاغ شود. چون مبلغ مذكور شامل تخصیص سه ماهه اول نیز می باشد، لذا در سه ماهه دوم بایستی مبلغ 400 ریال به شرح زیر در دفاتر منعكس شود.

جاری با دستگاه های اجرائی 400
اعتبارات تخصیص یافته 400

بنابراین برای محاسبه مبلغ اعتبار تخصیص یافته قابل ثبت در دفاتر، از رابطه زیر استفاده می شود.

جمع اعتبار تخصیص یافته ***
كسر می شود
اعتبار تخصیص یافته قبلی **
________
تخصیص این دوره ***

پس از ابلاغ تخصیص اعتبار، به خزانه داری اجازه داده می شود كه از محل اعتبارات تخصیص یافته وجوه مورد نیاز دستگاه های اجرائی را تأمین نماید. رویدادهای مربوط به پرداخت وجه را باید در دفاتر حسابداری ثبت نماییم تا چرخه حسابداری بودجه ای تكمیل گردد. با این ترتیب ضمن كنترل كامل بودجه مصوب، اطلاعات مورد نیاز مدیرت خزانه از وضیعت بودجه مصوب، اعتبارات تخصیص یافته و وجوه پرداختی به دستگاه ها از محل هر حساب مستقل، از دفاتر مربوط قابل استخراج خواهد بود.

برای كنترل پرداخت های خزانه و جلوگیری از فزونی پرداخت ها نسبت به اعتبارات تخصیص یافته، از دو حساب بودجه ای تحت عناوین درخواست وجه دستگاه های اجرائی و اعتبارات پرداخت شده می توان استفاده نمود. برای كنترل پرداخت های حزانه و انعكاس آن در دفاتر حسابداری حساب های مستقل وجوه دولتی خزانه داری كل، هنگام دریافت درخواست وجه دستگاه های دولتی، حساب درخواست وجه دستگاه های اجرائی به میزان مبلغ مورد درخواست، بدهكار و حساب اعتبارات پرداخت شده به همان مبلغ، بستانكار می شود.

مثال: فرض می شود که خزانه داری کل از محل اعتبارات تخصیص یافته حساب مستقل وجوه عمومی، مبلغ 200 میلیارد ریال وجه برای خرید کالا و خدمات در اختیار وزارتخانه ها و موسسات دولتی قرار دهد، در این صورت آرتیکل بودجه ای زیر ثبت می شود:

درخواست وجه دستگاه های اجرائی 200
اعتبارات پرداخت شده 200

حساب های بودجه ای مورد استفاده در حساب های مستقل خزانه داری كل به دلیل آن كه از حساب های موقت می باشند، در پایان سال مالی بسته می شوند.

الف- حساب درآمد پیش بینی شده با حساب های اعتبارات مصوب و مازاد (کسری) بودجه ای به شرح زیر بسته می شود:
اعتبارات مصوب **
مازاد بودجه ای **
درآمد پیش بینی شده **

ب- حساب جاری با دستگاه های اجرائی و حساب اعتبارات تخصیص یافته به شرح آرتیکل زیر بسته می شود:

اعتبارات تخصیص یافته **
جاری با دستگاه های اجرائی **

ج- حساب درخواست وجه دستگاه های اجرائی و اعتبارات پرداخت شده نیز به شرح آرتیكل زیر بسته می شود:

اعتبارات پرداخت شده **
درخواست وجه دستگاه های اجرائی **


وزارتخانه ها و موسسات تابع دولت نمی توانند درآمدهای وصولی خود را به مصرف برسانند، لذا بر طبق اصل 53 قانون اساسی، وجوه مربوط به درآمدهای وصولی را به حساب خزانه داری كل واریز نموده و برای پرداخت هزینه های خود از خزانه داری كل درخواست وجه می نمایند. خزانه نیز از محل اعتبارات مصوب تخصیص یافته برابر مقررات، وجه لازم در اختیار دستگاه های دولتی قرار می دهد.
نحوه ثبت فعالیت های بودجه ای در حساب های مستقل دستگاه های دولتی با نحوه ثبت فعالیت های بودجه ای در حساب های مستقل خزانه داری کل متفاوت است.

در ابتدای سال مالی که بودجه هر یک از دستگاه های دولتی ابلاغ می شود، معادل اعتبارات مصوب مندرج در قانون بودجه سال مربوط، حسابی تحت عنوان حساب بودجه بدهکار و حساب اعتبارات مصوب بستانکار می شود:

حساب بودجه **
اعتبارات مصوب **

حساب بودجه: پیش بینی وجوهی است که در طول سال مالی از خزانه قابل دریافت است.
حساب اعتبارات مصوب: پیش بینی هزینه هایی است که در طول سال مالی ایجاد خواهد شد.
چون طبق مقررات، دستگاه های دولتی حداکثر تا سقف اعتبار مصوب می توانند از خزانه درخواست وجه نمایند و از طرفی مانده وجوه مصرف نشده را در پایان سال باید به حساب های خزانه برگشت دهند، لذا پیش بینی مازاد برای دستگاه های دولتی ضروری نمی باشد.

بنابراین رابطه بودجه ای هر یک از حساب های مستقل وجوه دولتی دستگاه های اجرایی به شرح زیر می باشد.

حساب بودجه = اعتبارات مصوب

مثال: فرض می شود برای یك دستگاه دولتی اعتباری به مبلغ 200000 هزار ریال در بودجه جاری سال 78 دولت منظور شده باشد. رابطه بودجه ای آن به شرح زیر است:
حساب بودجه اعتبارات مصوب
200000 هزار ریال = 200000 هزار ریال

دفتر روزنامه حساب مستقل وجوه اعتبارات هزینه (ارقام به هزار ریال)
حساب بودجه ***
اعتبارات مصوب ***

حساب بودجه در رابطه فوق مشابه حساب درآمد پیش بینی شده در حسابداری خزانه داری کل می باشد و همان طور که می دانیم حساب درآمد پیش بینی شده چون از یک سو حساب متقابل درآمد می باشد و از سوی دیگر دارایی پیش بینی شده تلقی می شود دارای ماهیت بدهکار است لذا حساب بودجه نیز که پیش بینی وجوه دریافتی دستگاه دولتی از محل درآمدهای پیش بینی شده دولت می باشد ماهیت بدهکار خواهد داشت.


هر مقدار که از اعتبارات مصوب در دوره های معینی از سال به دستگاه دولتی تخصیص داده می شود، ثبت آرتیکل مربوط به اعتبارات تخصیص یافته در دفتر روزنامه حساب مستقل ضروری است.

جاری با خزانه **
اعتبارات تخصیص یافته **

منابع مالی قابل دریافت **
اعتبارات تعهد نشده **
تخصیص اعتبار سه ماهه اول سال

مثال: فرض می شود معادل 25 درصد از اعتبارات مصوب سال 78 دستگاه دولتی در سه ماهه ی اول سال مالی تخصیص یابد. در این صورت آرتیكل بودجه ای زیر در دفتر روزنامه حساب مستقل وجوه اعتبارات هزینه ثبت می شود.

جاری با خزانه 50000
اعتبارات تخصیص یافته 50000
منابع مالی قابل دریافت 50000
اعتبارات تعهد نشده 50000
تخصیص اعتبار سه ماهه اول سال

استفاده از دو حساب اخیر و انجام ثبت مضاعف در زمان ابلاغ تخصیص صرفاً به منظور کنترل دقیق مصرف اعتبارات و ایجاد تسهیلات لازم برای استخراج اطلاعات مربوط به اعتبارات مصوب، اعتبارات تخصیص یافته برای تعهدات احتمالی و پرداخت های غیرقطعی و اعتبارات مصرف شده می باشد.
برای روشن شدن موضوع مواردی به شرح زیر قابل ذکر است:

الف – در حسابداری بودجه ای، دسترسی مستقیم به اطلاعات مربوط به کل اعتبارات مصوب سالانه و اعتبارات تخصیص یافته دستگاه اجرایی ضروری است. در واقع حذف دو حساب بودجه ای منابع مالی قابل دریافت و اعتبارات تعهد نشده از سیستم کنترل بودجه، علی رغم آن که تعداد حساب های بودجه ای هر حساب مستقل کاهش یافته به جای آنها دسترسی به اصل مبلغ دو حساب اخیرالذکر را با مشکل مواجه می نماید.

ب- استفاده از حساب بودجه ای منابع مالی قابل دریافت که نشان دهنده میزان وجوه قابل دریافت از خزانه می باشد، همواره اطلاعات مربوط به مانده وجوه قابل دریافت از خزانه را در اختیار قرار می دهند.
ج- استفاده از حساب بودجه ای اعتبار تعهد نشده در سیستم کنترل بودجه ای، علاوه بر آن که از گردش حساب بودجه ای اعتبارات تخصیص یافته جلوگیری می کند دسترسی به اطلاعات مربوط به مانده اعتبارات تخصیص یافته قابل تعهد و تعهدات احتمالی، قطعی و غیرقطعی از محل اعتبارات تخصیص یافته امکان پذیر می گردد.
استفاده ازحساب بودجه ای اعتبارات تعهد نشده كه مانده آن نشان دهنده اعتبارات تخصیص یافته قابل تعهد برای مصارف جدید می باشد، به ترتیب زیر صورت می گیرد:
هر زمان که دستگاه اجرایی برای خرید کالا و دریافت خدمات اقدام می نماید حساب اعتبارات تعهد نشده کاهش یافته و حساب اندوخته برای تعهدات احتمالی افزایش می یابد. این عمل در مورد انجام پرداخت های غیرقطعی نظیر پیش پرداخت و علی الحساب و تنخواه گردان پرداخت و همچنین هزینه های قطعی انجام شده تا پایان سال مالی ادامه خواهد یافت.

پس از ابلاغ تخصیص اعتبار می توان از خزانه تقاضای وجه نمود و برای انجام این کار ذیحساب دستگاه دولتی درخواست وجه لازم عهده خزانه صادر می نماید. نحوه ی انعکاس درخواست وجه های صادره در دفتر روزنامه حساب های مستقل وجوه دولتی:

درخواست وجه * *
منابع مالی قابل دریافت * *
صدور درخواست وجه شماره .... از خزانه

با ثبت این آرتیكل بودجه ای مرحله وصول وجه از خزانه در دفاتر حسابداری بودجه ای حساب های مستقل نیز منعكس می شود.

مثال:
فرض می شود درخواست وجهی معادل 30000 هزار ریال از محل اعتبارات تخصیص یافته عهده خزانه صادر گردد، در این صورت آرتیكل بودجه ای زیر در دفاتر ثبت خواهد شد.


درخواست وجه 30000
منابع مالی قابل دریافت 30000
صدور درخواست وجه شماره یك از خزانه


تأمین اعتبار یعنی این که قسمتی از اعتبار تخصیص یافته را برای خرج معینی اختصاص دهیم.
سیستم حسابداری و کنترل بودجه دستگاه های دولتی بایستی قادر باشد ضمن کنترل مصرف اعتبارات تخصیص یافته، از تجاوز هزینه و سایر پرداخت ها از میزان اعتبارات تخصیص یافته جلوگیری نماید.
بنابراین برای تحقق اصل کنترل بودجه ای نیز از روش تأمین اعتبار و ایجاد تعهد استفاده می شود.
قبل از هر گونه اقدامی برای خرید کالا یا انجام خدمت، باید اعتبار تخصیص یافته کافی برای آن برآورد و تأمین نمود. بنابراین معادل بهای تمام شده برآوردی کالا یا خدمت از مانده اعتبارات تعهد نشده کسر و معادل آن را برای خرید کالا یا خدمت مورد نظر ذخیره می کنند.

ثبت حسابداری مربوط به تأمین اعتبار:

اعتبارات تعهد نشده * *
اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی * *

مثال: فرض می شود، از محل اعتبارات تعهد نشده ی سه ماهه اول سال مالی، مبلغ 20000 هزار ریال برای خرید كالا یا خدمات، اعتبار تأمین می گردد. در این صورت آرتیكل بودجه ای زیر را در دفتر روزنامه حساب مستقل وجوه اعتبارات هزینه ثبت می كنیم.

اعتبارات تعهد نشده 20000
اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی 20000
تأمین اعتبار لازم بای خرید كالا و خدمات

اعتباراتی كه برای خرید كالا یا خدمات معین تأمین اعتبار می شود تا زمانی كه كالا یا خدمات مورد نظر تحویل نشود و یا این كه وجهی به عنوان پیش پرداخت یا علی الحساب به فروشندگان پرداخت نشود، در بستانكار حساب اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی منظور خواهد بود. همان طور كه از عنوان حساب نیز مشخص است، احتمال دارد این قبیل كالا و خدمات خریداری شود و معادل بهای تمام شده آن ها برای سازمان دولتی، بدهی ایجاد گردد كه بایستی از محل اعتبارات اندوخته شده پرداخت شود.
در عمل سه حالت برای اقلامی كه تأمین اعتبار شده اند به شرح زیر قابل پیش بینی است:

1- ممكن است میزان اعتبار تأمین شده برای خرید كالا و خدمات مورد نظر كمتر از بهای تمام شده واقعی این قبیل كا و خدمات باشد. در این صورت ضمن تأمین اعتبار لازم به مبلغ تفاوت حاصله، آرتیكل بودجه ای آن را در دفتر روزنامه ثبت می كنیم.

اعتبارات تعهد نشده * *
اندوخته اعتبار تعدات احتمالی * *


مثال:
فرض می شود قیمت واقعی كالا و خدمات تأمین اعتبار شده قبلی مبلغ 21500 هزار ریال باشد. در این حالت مابه التفاوت اعتبار لازم برای خرید كالا و خدمات مورد بحث تأمین و به شرح زیر در دفتر روزنامه ثبت می شود.

اعتبارات تعهد نشده 1500
اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی 1500
تأمین بقیه اعتبار لازم برای خرید كالا و خدمات

2- ممكن است میزان اعتبار تأمین شده برای خرید كالا و خدمات مورد نظر برابر بهای تمام شده واقعی کالا و خدمات در بازار باشد. در این حالت ثبت بودجه ای دیگر برای تأمین مجدد، نخواهیم داشت.

3- ممكن است مبلغ اعتبار تأمین شده برای خرید كالا و خدمات مورد بحث بیشتر از بهای تمام شده واقعی کالا و خدمات مذكور باشد. در این صورت مقداری از اعتبارات تامین شده ی قبلی صرفه جویی می شود. تحت 2 حالت زیر می توان با آن برخورد كرد:

الف- مبلغ تفاوت حاصله از حساب اعتبار تعهدات احتمالی خارج و به حساب اعتبار تخصیص یافته منظور می شود:
اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی * *
اعتبارات تعهد نشده * *

ب- یا اینکه انجام این امر را به زمان تحویل کالا و ثبت هزینه موکول نمود. طبق ثبت ذیل:
اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی * *
اعتبارات تعهد نشده * *
اعتبارات مصرف شده * *

مثال:
فرض می شود، بهای تمام شده ی واقعی خرید كالا و خدماتی كه قبلاً مبلغ 20000 هزار ریال برای آن ها برآورد و تأمین شده بود، مبلغ 17000 هزار ریال باشد. در این حال حالت مبلغ 3000 هزار ریال اعتبار صرفه جویی می شود كه باید به شرح آرتیكل زیر از حساب اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی خارج و به حساب اعتبارات تعهد نشده منظور گردد.

اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی 3000
اعتبارات تعهد نشده 3000
برگشت از حساب اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی بابت صرفه جویی

از زمانی كه برای كالا و خدمات مورد درخواست واحدهای یك سازمان دولتی اعتبار تأمین می شود تا زمانی كه كالا و خدمات مورد بحث تحویل یا انجام گردد، آرتیكل های بودجه ای زیر در دفاتر حسابداری ثبت می شود.
1- در مواردی که از خرید کالا یا خدمتی که برای آن ها قبلاً اعتبار تامین شده است، انصراف حاصل شود، اعتبار تأمین شده از حساب اندوخته خارج و به حساب اعتبارات تعهد نشده منظور می گردد تا برای خرید سایر كالا و خدمات مورد استفاده قرار گیرد.
اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی * *
اعتبارات تعهد نشده * *

مثال:
فرض می شود برای خرید مقداری مواد مصرف شدنی قبلاً مبلغ 200 هزار ریال اعتبار تأمین و اندوخته شده است. مدتی بعد واحد درخواست كننده اعلام می نماید از خرید كالای مورد نظر منصرف گردیده است. ذیحسابی سازمان دولتی با ثبت آرتیكل بودجه ای زیر اعتبار تأمین شده برای كالای مذكور را از حساب اندوخته خارج و به حساب اعتبارات تعهد نشده منظور می نماید.

اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی * *
اعتبارات تعهد نشده * *
اعلام انصراف از خرید كالا و برگشت اعتبار

2- در مواردی که برای خرید آن دسته از کالا یا خدماتی که قبلاً اعتبار لازم برای آن ها تأمین گردیده است، وجوهی تحت عناوین پیش پرداخت، تنخواه گردان پرداخت و علی الحساب پرداخت شود؛ معادل مبلغ پرداخت شده از حساب اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی خارج و به حساب اندوخته اعتبار پرداخت های غیرقطعی منظور می گردد.

اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی * *
اندوخته اعتبار پرداخت های غیر قطعی * *

مثال: فرض می شود مبلغ 800 هزار ریال برای خرید كالای مورد نیاز یكی از واحدهای تابعه سازمان، اعتبار تأمین و اندوخته شده است. فروشنده كالای مورد بحث اعلام نموده است در صورت پرداخت مبلغ 300 هزار ریال پیش پرداخت، كالای مورد نظر را ظرف دو ماه آینده تحویل خواهد نمود. سازمان دولتی در هنگام پرداخت پیش پرداخت، آرتیكل بودجه ای زیر را در دفتر روزنامه حساب مستقل وجوه اعتبارات جاری ثبت می نماید.

اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی 300
اندوخته اعتبار پرداخت های غیرقطعی 300
تأمین اعتبار برای پیش پرداخت خرید كالا

3- هنگامی که کالا و خدماتی که قبلاً برای خرید آن ها اعتبار لازم تأمین و اندوخته شده است، تحویل و یا انجام می گردد، اعتبار آن مصرف شده تلقی می شود. (در حالتی که هیچ گونه وجهی به عنوان پیش پرداخت، تنخواه گردان پرداخت و یا علی الحساب پرداخت نشده باشد.)

اندوخته اعتبار تعهدات احتمالی * *
اعتبارات مصرف شده * *


تامین اعتبار قبلی برای این قبیل پرداخت ها ضرورتی ندارد. بنابراین ثبت بودجه ای مربوط به تامین اعتبار قبلی ضرورتی ندارد بلکه در هنگام ایجاد هزینه ای پرسنلی به ثبت بودجه ای مصرف اعتبار اکتفا می شود.

اعتبارات تعهد نشده * *
اعتبارات مصرف شده * *

در ماده 63 قانون محاسبات ایران تاکید شده است که اعتبارات جاری و عمرانی منظور در بودجه کل کشور منحصراً تا پایان سال مالی قابل تعهد و پرداخت است. بنابراین در سیستم حسابداری بودجه ای ایران بایستی کلیه حساب های بودجه ای در پایان سال مالی بسته می شوند، لذا کلیه حساب های بودجه ای در ایران حساب های موقت می باشند.
بر طبق قانون اصلاح مواد 63و 64 مهلت های مقرر در مورد اعتبارات تملک دارائی های سرمایه ای به پایان تیر ماه سال بعد تغییر یافت و پس از اتمام مهلت های مقرر، مانده وجوه مصرف نشده به حساب های خزانه برگشت می شود.
در قوانین مالی ایران برای برخی از موسسات تسهیلاتی فراهم شده است که بتوانند مانده اعتبارات مصرف نشده ی هر سال مالی را به سال بعد انتقال داده و همراه اعتبارات سال بعد به مصرف برسانند. مانند دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی .

ساختار سیستم کدگذاری حساب های بودجه ای دولت و دستگاه های اجرائی متناسب با تقاضای مدیران اجرائی واحدها استفاده محدود و یا وسیع مدیران از اطلاعات بودجه ای در برنامه ریزی و نظارت و منترل متفاوت خواهد بود.
در این بخش یک سیستم کدگذاری برای نگهداری حساب های تفصیلی بودجه ای دستگاه های دولتی برحسب طبقه بندی های تفضیلی زیر ارائه می گردد.
1- حساب مستقل: حساب های بودجه ای هر دستگاه اجرائی بر حسب نوع منبع مالی یا حساب مستقل نظیر اعتبارات هزینه های تملک دارائی های سرمایه ای و اختصاصی نگهداری و به هریک از حساب های مستقل یک شماره اختصاص می یابد.
- به عنوان مثال حساب مستقل اعتبارات هزینه ای شماره 1
- به عنوان مثال حساب مستقل تملک دارائی های سرمایه ای شماره 2 و...
3- حساب معین:
این سطح از طبقه بندی که به حساب های زیر مجموعه ی یک حساب کل اختصاص می یابد حساب برنامه های اعتبارات هزینه های تملک دارائی های سرمایه ای و اختصاصی و غیره را به تفکیک نگهداری می نماید.

4- حساب های تفصیلی:
این سطح از طبقه بندی که به حساب های تفصیلی زیر مجموعه ی یک حساب کل اختصاص می یابد. بنابراین حساب های تفصیلی به سطوح مختلف متناسب با نیاز اطلاعاتی به شرح زیر تقسیم می شوند.

سطح اول:
حساب های تفصیلی را می توان به طبقه بندی های زیر مجموعه ی یک برنامه از اعتبارات هزینه های تملک دارائی های سرمایه ای و اختصاصی و غیره و با استفاده از یک کد حساب جداگانه برای هر یک از برنامه ها نگهداری نمود.
سطح دوم:
حساب های تفصیلی را می توان به فصول هزینه در داخل یک برنامه اختصاص داد بنابراین حساب های بودجه ای می تواند در این سطح بر حسب فعالیت های زیر مجموعه ی یک برنامه نگهداری شود.
سطح سوم:
حساب های تفصیلی را می توان به انواع هزینه هریک از فعالیتها اختصاص داد.
درآمدهای اختصاصی هر دستگاه دولتی برای تامین هزینه های خاصی وصول و طبق قانون به مصرف همان هزینه ها خواهد رسید درآمدهای اختصاصی به شرط وصول و انتقال به حساب خزانه تا سقف بودجه مصوب سالانه قابل مصرف است و هر مقدار که مصرف نشود و یا بیش از درآمد پیش بینی شده وصول شود و به حساب درامد عمومی کشور منظور می گردد. در ایران مصرف درآمدهای اختصاصی به شرط وصول تا سقف بودجه مصوب درآمدهای اختصاصی و پیش بینی شده مجاز می باشد و در اغلب دستگاه های اجرائی (به استثنای دانشگاه ها و موسسات آموزشی) مانده وجوه مصرف نشده و درآمدهای وصولی مازاد به پیش بینی در پایان سال مالی به حساب درآمد عمومی کشور منظور می شود.

17 مهر 1396 نویسنده: سید مصطفی هاشمی 0
ارسال نظر
نرم افزار حسابداری فراپیام
تماس با سید مصطفی هاشمی
فیلم آموزش مالیات بر حقوق
کانال کاناز اسپید در آپارات
سال 1396- سال اقتصاد مقاومتی-اشتغال
کانال تلگرام کاناز اسپید
افزونه اکسل اعتبارسنجی همه کاره برای حسابداران
نرم افزار حقوق و دستمزد کاناز
فروشگاه محصولات آموزش حسابداری
دیکشنری آنلاین حسابداری و حسابرسی
ساخت آنلاین کد QR
پلیس فتا