٣٠% تخفیف  ( تخفیف نوروزی محصولات کاناز )   کد تخفیف: kw30اطلاعات بیشتر
×
محصولات کاناز
این بار با یک محصول جدید و کاملا متفاوت در خدمت شما هستم. آموزش حسابداری ...
آموزش حسابداری بازرگانی خارجی(اعتبارات اسنادی) یا واردات یکی از موارد مهم و ...
بدون شک نرم افزار نوسا یکی از قویترین و راحت ترین (user friendly) نرم افزارهای ...
فیلم آموزش تهیه و ارسال لیست مالیات بر‌حقوق با نرم افزار و سامانه آنلاین(کاملا ...
سایت کاناز اسپید برای این ساعت فیلم‌ آموزش حسابداری حقوق و دستمزد با اکسل و نرم ...
سایت کاناز اسپید برای این ساعت فیلم‌ آموزش حسابداری حقوق و دستمزد با اکسل و نرم ...
کتاب حقوق و دستمزد به زبان ساده در 353 نکته نویسنده: سید مصطفی هاشمی(عضو انجمن ...
آموزش حسابداری مالیات بر ارزش افزوده توسط سایت کاناز اسپید تهیه شده است. قانون ...
کتاب حسابداری تسعیر ارز به زبان ساده و آموزش آن با نرم افزارهای حسابداری به ...
سایت کاناز اسپید اقدام به تهیه نرم افزار حذف و اصلاح نیم فاصله از فایل ...
سایت کاناز اسپید برای این ساعت نرم افزار‌تبدیل‌اکسل‌به‌VCF کاناز(انتقال و ذخیره ...
سایت کاناز فیلم‌آموزش نحوه ارسال معاملات فصلی(آموزش معاملات فصلی) موضوع ماده ...

نکات صوتی مالی و مالیاتی

نکته صوتی مالیاتی 41
نکته صوتی مالیاتی 42
نکته صوتی مالیاتی 43
نکته صوتی مالیاتی 44
نکته صوتی مالیاتی 45
نکته صوتی مالیاتی 46
نکته صوتی مالیاتی 47
نکته صوتی مالیاتی 48
نکته صوتی مالیاتی 49
نکته صوتی مالیاتی 50
نکته صوتی مالیاتی 51
نکته صوتی مالیاتی 52
نکته صوتی مالیاتی 53
نکته صوتی مالیاتی 54
نکته صوتی بیمه‌ای 55
نکته صوتی مالیاتی 56 بیمارستانها
نکته صوتی مالیاتی 57 تفاوت کتمان درآمد و کتمان فعالیت
نکته صوتی مالیاتی 58 ناگفته‌های ماده 81 ق.م.م
نکته صوتی مالیاتی 59 تفاوت کسورات با معافیت‌ها
نکات صوتی حسابداری و مالیاتی

گروه تلگرامی آکادمی مالیاتی

فیلم‌های ناب مالیاتی و حسابداری

صفحه آموزش حسابداری در اینستاگرام

دیکشنری 20 هزار واژه‌ای حسابداری

دیکشنری آنلاین حسابداری و حسابرسی

فیلم‌های آموزشی ما در آپارات

کانال کاناز اسپید در آپارات

ارتباط از طریق واتساپ

کاناز اسپید
کاناز اسپید » آموزش حسابداری » آموزش حسابداری دولتی-حسابداری بودجه ای

آموزش حسابداری دولتی-حسابداری بودجه ای

   موضوع: آموزش حسابداری
آموزش حسابداری دولتی-حسابداری بودجه ای
آموزش حسابداری دولتی-حسابداری بودجه ای

مقدمه
تعریف بودجه:
بودجه کل کشور برنامه مالی است که برای یک سال مالی تهیه و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار و برآورد هزینه ها برای انجام عملیاتی که منجر به نیل به سیاست ها و هدف های قانونی می شود. و از سه قسمت تشكیل می شود:
• بودجه عمومی دولت
• بودجه شركت های دولتی و بانك ها شامل پیش بینی درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار.
• بودجه موسساتی كه تحت عنوانی غیر از عناوین فوق در بودجه كل كشور منظور می شود.

از تجزیه و تحلیل تعریف بودجه نكات مهم زیر قابل استخراج است
 بودجه برنامه مالی دولت است.
 برای یك سال مالی تهیه می شود.
 حاوی پیش بینی درآمدهای عمومی و اختصاصی و سایر منابع تأمین اعتبار (وام و وجوه حاصل از فروش اوراق قرضه دولتی) برای تأمین مالی هزینه های انجام برنامه می باشد.
 حاوی پیش بینی هزینه های برنامه های دولت است.
 حاوی عملیاتی است كه برای رسیدن به اهداف قانونی بایستی انجام شود.
 حاوی هدف ها و سیاست های دولت است كه از طریق بودجه بایستی تحقق یابد.
حسابداری دولتی سیستمی كه ارتباط دولت ها را در مورد اجرای برنامه ها و تحقق هدف ها و سیاست های پیش بینی شده آن ها، از طریق تأمین اطلاعات واقعی برقرار می نماید.
در این فصل به بررسی ارتباط حسابداری دولتی و بودجه عمومی دولت می پردازیم.
منظور از بودجه عمومی دولت بودجه ای است كه در آن برای اجرای برنامه سالانه منابع مالی لازم پیش بینی و اعتبارات جاری و عمرانی دستگاه های اجرائی تعیین می شود.
پس در بودجه عمومی دولت از یك طرف منابع مالی شامل درآمدهای عمومی نظیر درآمدهای مالیاتی و وجوه حاصل از فروش نفت و گاز و غیره و همچنین درآمدهای اختصاصی پیش بینی می شود و از سوی دیگر اعتبارات هزینه ای و تملك دارائی های سرمایه ای لازم برای اجرای فعالیت های جاری و طرح ها و پروژه های عمرانی و سرمایه ای دستگاه های دولتی معین می شود.
نظام حسابداری دولتی و نظام بودجه بندی هر كشوری لازم و ملزوم یكدیگر بوده و بر همدیگر تأثیر می گذارند.
مراحل بودجه:
1- تهیه و تنظیم و پیشنهاد بودجه
2- تصویب بودجه
3- اجرای بودجه
4- نظارت بر اجرای بودجه
تهیه و تنظیم و پیشنهاد بودجه:
طبق اصل 52 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بودجه سالانه کل کشور از طرف دولت تهیه و برای رسیدگی و تصویب به مجلس شورای اسلامی تسلیم می گردد. در این مرحله، هدف ها و سیاست های کلی بودجه که توسط شورای اقتصاد تعیین می گردد، توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و از طریق بخشنامه ای به کلیه دستگاه های دولتی ابلاغ می گردد. دستگاه های دولتی بودجه سال آینده ی خود را در قالب اهداف و خط مشی عمومی تعیین شده در بخشنامه بودجه و بر اساس دستورالعمل تنظیم بودجه تهیه و به سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور پیشنهاد می نمایند سازمان مذكور بودجه هر یك از سازمان های پیشنهاد دهنده را به مدیریت های زیربط جهت رسیدگی ارجاء می نماید. بودجه هر دستگاه دولتی در مدیریت های مربوط مورد بحث و بررسی قرار می گیرد و با توجه به اولویت های تعیین شده و منابع پیش بینی شده، تعدیل می شود.
پس از آن كه كار رسیدگی به بودجه دستگاه های پیشنهاد دهنده به پایان رسید، پیش نویس لایحه بودجه كل كشور توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی تنظیم و به هیأت وزیران جهت تأیید تسلیم می گردد. هیأت وزیران بودجه تنظیمی سازمان را مورد بررسی قرار داده و پس از انجام اصلاحات و تعدیلات لازم لایحه بودجه سالانه كل كشور را جهت بررسی و تصویب، تقدیم مجلس شورای اسلامی می نماید.
تصویب بودجه:
در این مرحله لایحه پیشنهادی بودجه سالانه کل کشور مورد رسیدگی قوه مقننه قرار می گیرد. در ایران، رئیس جمهور رئوس برنامه ها، هدف ها و سیاست های کلی بودجه تقدیمی را در جلسه علنی مجلس شواری اسلامی برای نمایندگان مردم تشریح می نماید. پس از ارائه ی گزارش رئیس جمهور، بودجه پیشنهادی دولت جهت بحث و بررسی به كمیسیونی مركب از نمایندگان كمیسیون های تخصصی مجلس ارجاء می گردد. در كمیسیون مذكور بودجه هر یك از دستگاه های دولتی مورد بررسی قرار می گیرد و اصلاحات و تعدیلات لازم در بودجه پیشنهادی به عمل می آید. پس از تصویب بودجه در كمیسیون تلفیق مجلس، لایحه ی پیشنهادی دولت مجدداً جهت بررسی به جلسه عمومی مجلس تقدیم و گزارش لازم توسط مخبر كمیسیون ارائه می گردد. در جلسه عمومی مجلس، لایحه ی بودجه به تصویب می رسد و جهت اجرا به دولت ابلاغ می شود.
اجرای بودجه:
در این مرحله که دولت و واحدهای تابعه مسئول اجرای آن می باشند، درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار پیش بینی شده در بودجه توسط دولت و دستگاه های دولتی تحصیل و در اجرای اصل 53 قانون اساسی به حساب های خزانه داری کل واریز می گردد. اعتبارات هر یك از سازمان های دولتی از طریق سازمان مدیریت و برنامه ریزی به آن ها ابلاغ می گردد. اعتبارات مصوب در دوره زمانی مشخص (معمولاً سه ماهه) توسط كمیسیون تخصیص اعتبار، صادر می شود. میزان اعتباری كه تخصیص داده می شود، با وضع وصول درآمدهای دولت، پیشرفت فیزیكی اجرای طرح ها، پروژه ها و شرایط اقلیمی محل اجرای طرح ها، پروژه ها و عوامل دیگر ارتباط دارد پس از ابلاغ تخصیص اعتبار، ذیحسابان و دستگاه های دولتی بر اساس اعتبارات تخصیص یافته از خزانه تقاضای وجه می نمایند، خزانه نیز با توجه به تخصیص ابلاغ شده، وجه لازم را در اختیار دستگاه های دولتی قرار می دهد. نتیجه آن كه دستگاه های دولتی منحصراً از محل اعتبارات تخصیص یافته مجاز به ایجاد تعهد هستند، لذا وجود اعتبار مصوب به تنهایی مجوز انجام مخارج دستگاه دولتی نخوهد بود.
نظارت بر اجرای بودجه:
نظارت از نظر زمان انجام به دو مرحله به شرح زیر تقسیم می شود.

الف) نظارت قبل از خرج (حسابرسی قبلی)

ب) نظارت بعد از خرج
نظارت بر اجرای بودجه:
الف) نظارت قبل از خرج (حسابرسی قبلی): بر طبق اصل 53 قانون اساسی كلیه مخارج دستگاه های دولتی بایستی در حدود اعتبارات مصوب و به موجب قانون پرداخت گردد. نظارت قبل از خرج یعنی تطبیق مخارج دستگاه های دولتی با قوانین و مقررات مربوط، به بیان ساده تر، قبل از آن که «خرج» یا «هزینه» به مرحله ی پرداخت برسد، بایستی صحت خرج از نظر مطابقت با قوانین و مقررات اثبات شود. با این ترتیب هیچ خرجی در دستگاه های دولتی انجام نمی شود و یا هیچ هزینه ای پرداخت نمی گردد مگر آن كه صحت آن از نظر رعایت قوانین و مقررات مورد تأیید ذیحساب موسسه قرار گیرد.
(ذیحساب مسئولیت تطبیق خرج با قوانین و مقررات را به عهده دارد)
نظارت بر اجرای بودجه:
ب) نظارت بعد از خرج: اصولاً پس از انجام خرج و به منظور حصول اطمینان از اعمال کنترل های لازم در مورد هزینه ها و سایر پرداخت ها صورت می گیرد. این نوع نظارت از وظایف اصلی دیوان محاسبات کشور به عنوان حسابرس مستقل است.

نظارت بعد از خرج با رسیدگی به اسناد و مدارك و حساب های ماهانه و نهائی دستگاه های دولتی شروع و با تنظیم گزارش تفریغ بودجه كه حاوی نظرات دیوان محاسبات كشور نسبت به اجرای بودجه و ارائه آن به مجلس شورای اسلامی است، پایان می یابد.
نظارت بر اجرای بودجه:

نظارت بعد از خرج شامل سه مرحله به شرح زیر است.

• رسیدگی به حساب ها یا حسابرسی بعدی
• حسابرسی قانونی (حسابرسی رعایت)
• حسابرسی مالی
• كنترل بودجه
• عدم تداخل منابع حساب های مستقل
• نظارت قضائی
• نظارت پارلمانی

نظارت بر اجرای بودجه:
• رسیدگی به حساب ها یا حسابرسی بعدی:
طبق قانون دیوان محاسبات كشور حسابرسان دیوان محاسبات مكلفند حساب دستگاه های دولتی را كه به نحوی از انحاء از بودجه كل كشور استفاده می نمایند، مورد رسیدگی قرار داده و نظارت خود را در گزارش حسابرسی منعكس و به دیوان محاسبات كشور ارائه نمایند.

1- حسابرسی قانونی (حسابرسی رعایت): در این قسمت از حسابرسی، اسناد و مدارك مربوط به مخارج انجام شده دستگاه های دولتی از نظر رعایت قوانین و مقررات مالی و محاسباتی مربوط مورد رسیدگی دقیق قرار می گیرند.

2- حسابرسی مالی: مشابه حسابرسی سازمان های انتفاعی، سیستم كنترل های داخلی موسسه تحت حسابرسی به منظور بررسی نقاط ضعف و قوت آن و تعیین حدود رسیدگی مورد توجه قرار می گیرد. سپس صورت های مالی تهیه شده توسط موسسه از نظر رعایت اصول و موازین و استانداردهای حسابداری مورد بررسی قرار می گیرد. در صورتی كه در تنظیم صورت های مالی و ثبت حساب ها و سیستم كنترل داخلی موسسه مواردی بر خلاف موازین پذیرفته شده مشاهده گردد با رعایت اصل اهیمت در گزارش حسابرسی درج می شود.

3- كنترل بودجه: در اصل 55 قانون اساسی مقرر شده است كه هیچ هزینه ای نباید از اعتبارات مصوب تجاوز نماید. بر اساس این اصل حسابرسان دیوان محاسبات كشور در موقع رسیدگی به حساب های و صورت های مالی، صورت حساب عملكرد سالانه بودجه حساب های مستقل وجوه اعتبارات هزینه ای و تملك دارائی های سرمایه ای و اختصاصی را از نظر رعایت بودجه مصوب تخصیص یافته مورد رسیدگی دقیق قرار می دهند و موارد تخلف از اعتبار مصوب تخصیص یافته را گزارش می نمایند.

4- عدم تداخل منابع حساب های مستقل: به لحاظ تأكید اصل 55 قانون اساسی هر وجهی باید در محل صحیح خود به مصرف برسد، بنابراین هر یك از حساب های مستقل وجوه اعتبارات هزینه ای و تملك دارائی های سرمایه ای و اختصاصی و غیره بایستی به مصرف هزینه های قانونی خود برسد. رؤسای دستگاه های اجرائی در مورد مصرف صحیح هر یك از منابع مالی در جهت تحقق اهداف مصوب، مسئولیت پاسخ گویی دارند. رسیدگی به چگونگی مصرف منابع مالی و مقایسه ی آن با بودجه مصوب، تسهیلات لازم را برای ارزیابی مسئولیت پاسخ گویی فراهم می نماید. در حسابرسی بعدی و هنگام رسیدگی، هر نوع نقل و انتقال غیر قانونی در حساب های مستقل بایستی در گزارش حسابرسی منعكس شود.

2- نظارت قضائی: در نظارت بعد از خرج، تخلفات كلی كه توسط حسابرسان اعلام گردیده و مورد تأیید دیوان محاسبات نیز می باشد، از طریق رئیس كل دیوان محاسبات كشور جهت رسیدگی به هیأت های مستشاری ارجاع می گردد. در صورتی كه وقوع تخلف طبق رأی هیأت های مستشاری ثابت شود، حكم لازم صادر و در مواردی كه صدور حكم در صلاحیت مستشاران دیوان محاسبات نباشد، جهت رسیدگی و تعیین مجازات به مراجع صالحه قضائی ارجاع می گردد.. قوه قضائیه در اجرای اصل 174 قانون اساسی و از طریق سازمان بازرسی كل كشور بر اجرای صحیح بودجه سالانه و حسن اجرای قوانین و مقررات جاكم بر بودجه نظارت می نماید.
3- نظارت پارلمانی: آخرین مرحله از مراحل نظارت بر اجرای بودجه، نظارت پارلمانی است كه از طریق قوه مقننه صورت می گیرد. قوه مقننه به طریق مقتضی از جمله با استفاده از تشكیلات دیوان محاسبات كشور، در جریان نظارت مستمر بر اجرای بودجه قرار می گیرد. علاوه بر این، مجلس شورای اسلامی از طریق رسیدگی به گزارش تفریغ بودجه كه توسط دیوان محاسبات كشور و بر اساس صورت حساب عملكرد سالانه بودجه و نتایج حاصل از حسابرسی های حسابرسان تنظیم و به مجلس شورای اسلامی تقدیم می گردد، نظاتر پارلمانی را اعمال می نماید.
به بیان ساده تر، محلس قانون گذار هر كشوری از طریق گزارش تفریغ بودجه، نظارت نهائی را بر وصول درآمدها و انجام مخارج دولت و دستگاه های تابعه آن اعمال می نمایند.
طبقه بندی بودجه

طبقه بندی هزینه ها
طبقه بندی سازمانی
طبقه بندی بر حسب حساب های مستقل
طبقه بندی بر حسب نوع هزینه
طبقه بندی بر حسب ماهیت هزینه ها
طبقه بندی بر حسب وظایف

حسابداری بودجه
اصل کنترل بودجه ای از اصول بنیادی حسابداری دولتی است به منظور رعایت اصل کنترل بودجه ای، سیستم حسابداری دولت و واحدهای تابعه آن باید به نحوی طراحی گردد، که امکان کنترل بودجه مصوب دولت و واحدهای تابعه را فراهم نماید برای کنترل بودجه باید از یک سری حساب های بودجه ای استفاده شود.
ثبت و طبقه بندی فعالیت های بودجه ای و تنظیم گزارش های لازم به منظور تجزیه و تحلیل عملکرد بودجه ای دولت یا سازمان های وابسته که با استفاده از یکسری حساب های بودجه ای صورت می گیرد را حسابداری بودجه ای می گویند.
حسابداری بودجه
حسابداری بودجه ای در نظام حسابداری دولتی باید وضعیت اعتبارات مصوب، اعتبارات تخصیص یافته، اعتبارات ذخیره شده برای تعهدات احتمالی و پرداخت های غیرقطعی و اعتبارات مصرف شده و مانده اعتبارات مصرف نشده را به نحو مناسبی گزاش نماید. حسابداری بودجه ای اطلاعات لازم را برای اطلاع مدیران از پیشرفت عملیات و برنامه های مصوب كه در بودجه سالانه پیش بینی شده است، فراهم می نماید.

بودجه مصوب دولت یا هر سازمان غیر انتفاعی مستقل نظیر شهرداری ها، حاوی اطلاعات مربوط به درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب (هزینه های پیش بینی شده) و مازاد یا کسری بودجه ای (تفاوت بین درآمد پیش بینی شده و اعتبارات مصوب) می باشد.

نحوه ثبت درآمد پیش بینی شده:

چون درآمدهای پیش بینی شده، دارائی جاری پیش بینی شده دولت محسوب می شوند و در طول سال مالی به وجوه نقد كه از اقلام دارائی جاری است تبدیل می شوند، مانند دارائی های جاری دارای مانده عادی بدهكار می باشد.

درآمد پیش بینی شده ***

مازاد تخصیص نیافته ***

نحوه ثبت هزینه های پیش بینی شده:

برای انعكاس هزینه های پیش بینی شده از حساب اعتبارات مصوب كه دارای ماهیت بستانكار بوده و یك حساب بودجه ای متقابل برای كنترل حساب هزینه می باشد، استفاده می شود.

مازاد تخصیص نیافته ***

اعتبارات مصوب ***

معادله حسابداری سازمان های غیرانتفاعی

بین درآمد پیش بینی شده و اعبتارات مصوب منظور در بودجه سالانه به پیروی از معادله حسابداری سازمان های غیرانتفاعی رابطه زیر برقرار خواهد بود.


درآمد پیش بینی شده = اعتبارات مصوب ± مازاد تخصیص نیافته

در صورتی كه میزان درآمد پیش بینی شده از اعتبارات مصوب بیشتر باشد، مازاد مانده بستانكار خواهد داشت و در صورتی كه میزان درآمد پیش بینی شده از اعتبارات مصوب منظور در بودجه كل كشور كمتر باشد، مازاد مانده بدهكار خواهد داشت كه كسری بودجه سال مالی محسوب می شود. در مواردی كه مازاد مانده بدهكار داشته باشد، این كسری از مانده بستانكار مازاد واقعی سال قبل تأمین خواهد شد. به عبارت دیگر هنگامی كه بودجه سال آینده تنظیم و جهت تصویب به قوه مقننه تقدیم می گردد، سال مالی جاری در جریان است، لذا تفاوت بین درآمدهای واقعی و هزینه های واقعی سال مالی در بستانكار حساب مازاد تخصیص نیافته واقعی منظور می شود. بنابراین مازاد واقعی حاصل از اجرای بودجه در سال مالی می تواند به عنوان یك منبع تأمین مالی برای بودجه سال آینده محسوب شود.

با این ترتیب هر گاه دولت پیش بینی كند كه در سال مالی جاری میزان درآمدهای واقعی بیش از هزینه های واقعی است و قصد نداشته باشد برای درآمدهای اضافی سال مالی جاری مجوز خرج از مجلس دریافت نماید، در هنگام تنظیم بودجه سال آتی، منابع مالی حاصل از افزایش درآمدها نسبت به هزینه های سال مالی جاری را برآورد و به عنوان یك منبع مالی برای تأمین بخشی از هزینه های سال آتی، در بودجه منظور می نماید. در این قبیل موارد ممكن است بودجه سال آینده با درآمدهای پیش بینی شده كمتر و اعتبارات مصوب بیشتر تقدیم مجلس شود.
با توجه به روابط بودجه ای فوق به جای ثبت آرتیكل های جداگانه برای انعكاس درآمدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب، می توان از یك ثبت مركب به شرح آرتیكل زیر استفاده نمود.


درآمد پیش بینی شده ***
اعتبارات مصوب ***
مازاد تخصیص نیافته **

در موارد